رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با تأکید بر ریشههای تاریخی و تمدنی مشترک دو کشور گفت: ایران و افغانستان فراتر از مرزهای سیاسی، در چارچوب یک پیوند عمیق فرهنگی، زبانی و تمدنی در حوزه خراسان بزرگ قرار دارند.
سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، در یک مصاحبه تلویزیونی گفت: مرزهای سیاسی ممکن است ملتها را از یکدیگر جدا کند، اما زبان، فرهنگ و حافظه تاریخی مشترک، ایران و افغانستان را همچنان در قالب یک خانواده بزرگ تمدنی و فرهنگی کنار هم قرار داده است.
وی در این گفتوگو اظهار داشت: روابط فرهنگی میان جمهوری اسلامی ایران و افغانستان را نمیتوان صرفاً در چارچوب روابط دو کشور همسایه تحلیل کرد؛ زیرا این روابط ریشه در پیشینهای عمیق تاریخی، تمدنی و فرهنگی دارد که قرنها پیش از شکلگیری مرزهای سیاسی کنونی میان مردمان این سرزمینها برقرار بوده است.
وی افزود: ایران و افغانستان دو بخش مهم از حوزه تمدنی خراسان بزرگ هستند؛ حوزهای که در طول تاریخ خاستگاه اندیشه، ادب، عرفان، علم و فرهنگ اسلامی بوده است. این پیشینه مشترک موجب شده پیوندهای فرهنگی دو ملت از استحکام و ماندگاری ویژهای برخوردار باشد.
رایزن فرهنگی ایران در افغانستان تأکید کرد: زبان فارسی مهمترین سرمایه مشترک فرهنگی دو کشور است؛ زبانی که نهتنها ابزار ارتباط، بلکه حامل حافظه تاریخی، هویت تمدنی و میراث معنوی مشترک دو ملت محسوب میشود. آثار فردوسی، مولانا، جامی، سنایی، ناصرخسرو و بیدل همچنان پلی میان ملتهای ایران و افغانستان ایجاد کردهاند.
حسینی در ادامه گفت: در جهان معاصر، رویکردهای نوین فرهنگی نقش تعیینکنندهای در روابط ملتها دارند و اشتراکات ایران و افغانستان ظرفیت بزرگی برای توسعه همکاریها فراهم کرده است. در این چارچوب، مفهوم «دیپلماسی خویشاوندی» اهمیت ویژهای دارد؛ دیپلماسیای که بر پیوندهای تاریخی، زبانی و تمدنی ملتهای همریشه تأکید دارد.
وی افزود: امروز همکاریهای فرهنگی، علمی و دانشگاهی میان دو کشور از اهمیت مضاعفی برخوردار است. تبادل استاد و دانشجو، نشستهای علمی، انتشار مشترک آثار پژوهشی و تعامل نخبگان از مهمترین زمینههای تقویت روابط آینده است.
حسینی همچنین نقش جوانان را تعیینکننده دانست و گفت: نسل جدید ایران و افغانستان با بهرهگیری از فضای مجازی و رسانههای نوین میتواند فصل تازهای از تعاملات فرهنگی را رقم بزند و شبکهای گسترده از همکاریهای نخبگانی ایجاد کند.
رایزن فرهنگی ایران در افغانستان در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد: هنر یکی از مهمترین زبانهای مشترک ملتهاست. ادبیات، رسانه و هنرهای تجسمی میتوانند تصویر واقعی فرهنگ دو کشور را به یکدیگر و جهان معرفی کنند. تولید آثار مشترک، برگزاری جشنوارهها و حمایت از هنرمندان از جمله اقدامات مؤثر در این مسیر است.
وی افزود: فرهنگ همچنین در حل مسائل اجتماعی نقشآفرین است؛ از جمله در مقابله با افراطگرایی، ترویج گفتوگو، تقویت همزیستی و افزایش سرمایه اجتماعی. از این منظر، فعالیت فرهنگی نه هزینه بلکه سرمایهگذاری راهبردی برای آینده است.
در پایان این مصاحبه، وی تأکید کرد: در افق پیشرو فرصتهای گستردهای برای توسعه روابط فرهنگی ایران و افغانستان وجود دارد؛ از هفتههای فرهنگی و نمایشگاههای کتاب و هنر تا گردشگری فرهنگی و زیارتی و ایجاد شبکههای ارتباطی میان دانشگاهیان و اندیشمندان.
به گفته وی، روابط فرهنگی ایران و افغانستان یک انتخاب مقطعی نیست، بلکه امتداد طبیعی قرنها همزبانی، همفرهنگی و همسرنوشتی دو ملت در گستره تمدنی خراسان بزرگ است؛ پیوندی که میتواند زمینهساز همکاریهای گستردهتر در سایر عرصهها نیز باشد.
