ایالات متحده آمریکا سرانجام متن رسمی یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای با جمهوری اسلامی ایران را منتشر کرد؛ سندی که پس از میانجیگری قطر و پاکستان تدوین شده و چارچوب مذاکرات ۶۰ روزه برای دستیابی به توافق نهایی را مشخص میکند.
ایالات متحده آمریکا روز چهارشنبه ۲۷ جوزا متن رسمی یادداشت تفاهمی را که آخر هفته گذشته با جمهوری اسلامی ایران امضا کرده بود، منتشر کرد. واشنگتن پیشتر اعلام کرده بود به درخواست قطر و پاکستان، دو میانجی مذاکرات، و همچنین اصرار جمهوری اسلامی، انتشار این سند تا زمان امضای رسمی آن به تعویق افتاده است.
انتشار بخشهایی از این متن در روزهای گذشته بازتاب گستردهای در رسانهها داشت و انتقادهایی را متوجه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، کرد. در نهایت یک مقام ارشد دولت آمریکا متن این سند ۱۴ مادهای را قرائت کرد؛ سندی که به موضوع بازگشایی تنگه هرمز، کاهش برخی محدودیتهای مالی علیه جمهوری اسلامی ایران و رسیدگی به برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات آینده میپردازد.
این سند با عنوان «یادداشت تفاهم اسلامآباد میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران» منتشر شده است. به گفته مقام آمریکایی، این توافق زمینه بازگشایی فوری تنگه هرمز، رسیدگی به موضوع مواد هستهای ایران و ایجاد چارچوبی برای افزایش تدریجی رفع تحریمها و کمکهای اقتصادی را فراهم میکند.
بر اساس این سند، دو طرف توافق کردهاند درباره سرنوشت مواد غنیشده ذخیرهشده از طریق سازوکاری مورد توافق و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی تصمیمگیری کنند. همچنین مقرر شده درباره غنیسازی و سایر موضوعات مرتبط با نیازهای هستهای جمهوری اسلامی ایران در چارچوب توافق نهایی گفتوگو شود.
تا زمان دستیابی به توافق نهایی، وضعیت موجود حفظ خواهد شد؛ به این معنا که جمهوری اسلامی ایران برنامه هستهای فعلی خود را حفظ میکند و آمریکا نیز تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و نیروهای اضافی در منطقه مستقر نخواهد ساخت.
در ماده ۱۰ این سند آمده است که آمریکا متعهد میشود بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم، معافیتهایی برای صادرات نفت خام جمهوری اسلامی ایران، فرآوردههای نفتی و خدمات مرتبط از جمله امور بانکی، بیمه و حملونقل صادر کند.
همچنین در ماده ۱۱ تأکید شده است که وجوه و داراییهای مسدود یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران پس از اجرای این یادداشت تفاهم در دسترس قرار خواهد گرفت و برای ذینفعان تعیینشده از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران قابل استفاده خواهد بود.
دو طرف همچنین توافق کردهاند سازوکاری اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و پایبندی به توافق نهایی ایجاد شود. بر اساس ماده ۱۳، مذاکرات درباره توافق نهایی پس از آغاز اجرای برخی مواد کلیدی این سند ادامه خواهد یافت.
مطابق ماده ۱۴، توافق نهایی میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران باید از طریق یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید شود.
قرار است این یادداشت تفاهم روز جمعه بهطور رسمی امضا شود و پس از آن دورهای ۶۰ روزه برای مذاکرات درباره توافق نهایی آغاز شود.
