رسانههای ایرانی گزارش دادهاند که نیروهای سپاه پاسداران یک کشتی تجاری را در تنگه هرمز توقیف کردهاند. مقامهای ایرانی علت این اقدام را نقض قوانین و دستورالعملهای عبور و مرور دریایی اعلام کردهاند، در حالی که تاکنون هیچ مقام امریکایی درباره این ادعا واکنشی نشان نداده است.
رسانههای جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۶ جون با انتشار تصاویر و گزارشهایی اعلام کردند که یک کشتی تجاری در آبهای تنگه هرمز از سوی نیروهای سپاه پاسداران توقیف شده است. این خبر در شرایطی منتشر میشود که تنشها میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده در منطقه خلیج فارس همچنان ادامه دارد و امنیت کشتیرانی در این آبراه راهبردی به یکی از موضوعات مهم منطقهای تبدیل شده است.
خبرگزاری فارس در گزارشی اعلام کرد که کشتی توقیفشده متعلق به شرکت «آریستا» است؛ شرکتی که رسانههای ایرانی آن را وابسته به امریکا معرفی کردهاند. بر اساس این گزارش، نیروهای ایرانی این شناور را به دلیل آنچه «نقض قوانین و مقررات عبور از تنگه هرمز» عنوان شده، متوقف و توقیف کردهاند.
در گزارش منتشرشده آمده است که سپاه پاسداران مدعی شده چهار نفتکش با هدایت و پشتیبانی ارتش امریکا قصد عبور از تنگه هرمز را داشتهاند. به گفته منابع ایرانی، این شناورها در شرایطی در حال حرکت بودند که محدودیتهای اعلامشده از سوی جمهوری اسلامی ایران برای عبور و مرور دریایی در منطقه همچنان برقرار است.
براساس ادعای مطرحشده در این گزارش، یکی از شناورها توسط نیروهای ایرانی متوقف شده و سه کشتی دیگر مسیر خود را تغییر داده و از منطقه عقبنشینی کردهاند. با این حال جزئیات بیشتری درباره هویت دقیق شناورها، پرچم ثبتشده آنها یا مقصد نهایی آنها منتشر نشده است.
تا زمان انتشار این خبر، دولت امریکا، وزارت دفاع این کشور و دیگر نهادهای رسمی واشنگتن درباره ادعای توقیف یک کشتی مرتبط با امریکا اظهار نظری نکردهاند. همچنین منابع مستقل بینالمللی نیز هنوز اطلاعاتی برای تأیید یا رد این گزارش منتشر نکردهاند.
تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان به شمار میرود و بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز کشورهای منطقه از طریق این آبراه انجام میشود. هرگونه تنش یا محدودیت در این مسیر میتواند بر بازارهای جهانی انرژی و تجارت دریایی تأثیر بگذارد.
در هفتههای اخیر نیز گزارشهایی از رویاروییهای پراکنده میان نیروهای امریکایی و واحدهای سپاه پاسداران در خلیج فارس منتشر شده است. هرچند جزئیات این درگیریها محدود بوده، اما ناظران معتقدند که افزایش تنشهای نظامی در منطقه باعث افزایش نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی و حملونقل دریایی شده است.
ایران پیشتر اعلام کرده بود که پس از تشدید تنشهای منطقهای، عبور برخی شناورها از تنگه هرمز تنها با هماهنگی و مجوز مقامهای ایرانی امکانپذیر خواهد بود. مقامهای تهران تأکید کردهاند که برای حفظ امنیت منطقه و کنترل شرایط، نظارت خود بر رفتوآمد کشتیها را افزایش دادهاند.
در همین حال، گزارشها حاکی از آن است که ایران و امریکا بهصورت غیرمستقیم و با میانجیگری برخی کشورهای منطقه در حال رایزنی برای کاهش تنشها و یافتن راهحلی برای پایان دادن به بحران موجود هستند. با این وجود، تاکنون هیچ نشانه روشنی از دستیابی دو طرف به توافق نهایی منتشر نشده و آینده این مذاکرات همچنان نامشخص است.
کارشناسان مسائل منطقهای معتقدند هرگونه حادثه دریایی در تنگه هرمز میتواند پیامدهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی گستردهای در سطح منطقه و جهان داشته باشد. از همین رو، تحولات این آبراه مهم همچنان با دقت از سوی دولتها، شرکتهای کشتیرانی و بازارهای بینالمللی دنبال میشود.
