منابع محلی در ولایت هرات میگویند نیروهای طالبان روز شنبه با راهاندازی عملیاتی گسترده در بخشهای مختلف این شهر، دهها زن را به دلیل آنچه «رعایت نکردن حجاب مورد نظر طالبان» عنوان شده، بازداشت کردهاند. شاهدان عینی از حضور گسترده ماموران طالبان در خیابانها، مراکز خرید و مناطق پرتردد شهر خبر داده و گفتهاند که زنان بازداشتشده پس از انتقال به موترهای طالبان به مکان نامعلومی منتقل شدهاند.
بر اساس اطلاعاتی که شماری از باشندگان هرات در اختیار رسانهها قرار دادهاند، این عملیات روز شنبه ۱۶ جوزا در چندین نقطه شهر از جمله جاده لیلامیفروشی، منطقه نخودبریزیها، جاده ولایت و اطراف مرکز خرید الماس شرق آغاز شد و تا ساعتها ادامه داشت.
منابع محلی اعلام کردهاند که نیروهای شرکتکننده در این عملیات همگی مرد بودهاند و بدون حضور نیروهای زن، اقدام به متوقف کردن، بازرسی و بازداشت زنان در معابر عمومی کردهاند. به گفته این منابع، تنها در منطقه نخودبریزیهای هرات بیش از ۲۰ زن توسط ماموران طالبان بازداشت شدهاند.
شاهدان عینی همچنین گزارش دادهاند که شماری از زنان از مرکز خرید الماس شرق و مناطق اطراف قصر هرات نیز توسط نیروهای طالبان بازداشت شدهاند. به گفته آنان، نیروهای طالبان با در دست داشتن چوب در خیابانها حضور یافته و زنانی را که به تشخیص آنان حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکرده بودند، متوقف و بازداشت میکردند.
برخی شاهدان میگویند هنگام بازداشت زنان، صحنههای تنشآلودی در خیابانهای شهر به وجود آمده بود. به گفته آنان، تعدادی از زنان در برابر بازداشت مقاومت کرده و با صدای بلند اعتراض میکردند. برخی دیگر نیز تلاش داشتند از محل دور شوند تا از بازداشت شدن جلوگیری کنند.
یک دکاندار در جاده لیلامی هرات در گفتوگو با رسانهها اظهار داشت که پس از آغاز این عملیات، حضور زنان در این منطقه تقریباً به صفر رسیده است. او گفت: «در حال حاضر تقریباً هیچ زنی در این جاده دیده نمیشود. طالبان تعدادی از زنان را بازداشت کرد و شماری دیگر با فریاد و نگرانی از محل دور شدند.»
این شاهد همچنین تأکید کرد که برخی از زنانی که بازداشت شدند، پوشش کامل داشتند و تمام بدن آنان پوشیده بود، اما با وجود این موضوع نیز توسط نیروهای طالبان بازداشت شدند.
بر اساس روایت شاهدان، زنان بازداشتشده پس از انتقال به موترهای طالبان از محل خارج شدند و تاکنون اطلاعات دقیقی درباره سرنوشت یا محل نگهداری آنان منتشر نشده است.
یکی از شاهدان عینی روایتی از لحظه انتقال زنان بازداشتشده ارائه کرده و گفته است که یکی از زنان در حالی که داخل موتر طالبان قرار داشت، خطاب به مردان حاضر در محل فریاد زد: «شما بیغیرت هستید که ناموستان را میبرند ولی فقط تماشا میکنید.»
این عملیات تنها یک روز پس از هشدار رسمی اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان در هرات انجام شده است. این اداره روز جمعه اعلام کرده بود که با زنانی که بدون رعایت حجاب مورد تأیید طالبان، با چهره آشکار یا همراه با آرایش در اماکن عمومی حضور پیدا کنند، برخورد خواهد شد.
در اطلاعیه منتشرشده از سوی این اداره تأکید شده بود زنانی که از دستورالعملهای مربوط به حجاب اجباری سرپیچی کنند، ممکن است با بازداشت و زندانی شدن مواجه شوند.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، محدودیتهای گستردهای را بر حضور زنان در عرصههای مختلف اجتماعی اعمال کرده است. در هرات، بسیاری از زنان به صورت سنتی از مانتو همراه با روسری یا حجابهای رایج ایرانی و عربی استفاده میکنند و برخلاف خواسته طالبان از چادری یا پوشش کامل صورت استفاده نمیکنند.
بر اساس قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان، صورت زنان نیز بخشی از «عورت» محسوب میشود و مسئولان این گروه بارها تأکید کردهاند که زنان باید پوششی بر تن داشته باشند که چهره آنان را به طور کامل بپوشاند.
این نخستین بار نیست که طالبان در هرات محدودیتهای مرتبط با پوشش زنان را تشدید میکند. پیش از این نیز گزارشهایی منتشر شده بود که نشان میداد زنان به دلیل نپوشیدن چادری از دسترسی به برخی خدمات عمومی و ادارات دولتی محروم شدهاند.
فعالان حقوق زنان و نهادهای مدافع حقوق بشر بارها سیاستهای طالبان در قبال زنان را مورد انتقاد قرار داده و آن را نقض حقوق اساسی و آزادیهای فردی زنان افغانستان دانستهاند. با این حال، طالبان همچنان بر اجرای سیاستهای سختگیرانه خود در زمینه پوشش و حضور اجتماعی زنان تأکید دارد.
