همایش بزرگداشت روز فردوسی با عنوان «حماسه و مقاومت» به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان و با حضور شخصیتهای فرهنگی، شاعران، نویسندگان و اساتید دانشگاه در شهر مزارشریف برگزار شد که در این مراسم، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران شاهنامه را منشور مبارزه با ظلم، تجلی هویت و فریاد فرهنگی یک تمدن خواند.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان در همایش بزرگداشت روز فردوسی با عنوان «حماسه و مقاومت» اعلام کرد: با بررسی عمیق و ریشهای در شاهنامه حکیم فردوسی به این نتیجه میرسیم که فرهنگ جمهوری اسلامی ایران زمین برگرفته از مقوله ظلمستیزی و مظلومیاری است که از آموزههای دین مبین اسلام سرچشمه گرفته و خط سیر استمرار مکتب مقاومت، شرافت و نجابت را ترویج میدهد.
مجلس بزرگ ادبی «حماسه و مقاومت» به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، با حضور دکتر سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، حمیدرضا احمدی سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در مزارشریف و دیگر مقامات، جمعی از شاعران و نویسندگان بلخ، اساتید دانشگاهها و مکاتب، قاریان قرآن و دهها تن از شخصیتهای فرهنگی، در سالن اجتماعات خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در مزارشریف برگزار شد.
در این برنامه، دکتر سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، طی سخنانی، شاهنامه را فراتر از یک اثر ادبی دانست و آن را تجلی هویت، عزت و روح مقاومت ملتهای حوزه تمدنی خراسان بزرگ معرفی کرد.
وی اظهار داشت: سخن گفتن از شاهنامه، سخن گفتن از هویت و آزادگی ملتی است که در طول تاریخ در برابر ظلم و تحقیر ایستاده است. شاهنامه، صرفاً مجموعهای از داستانهای کهن نیست، بلکه فریاد فرهنگی یک تمدن است.
او با اشاره به شخصیتهای حماسی شاهنامه افزود: فریدون نماد قیام علیه ظلم، کاوه آهنگر نماد بیداری مردم، سیاوش نماد پاکی و مظلومیت، رستم نماد غیرت و دفاع از سرزمین، و آرش کمانگیر نماد ایثار برای حفظ وطن است؛ شخصیتهایی که همچنان الهامبخش ملتها هستند.
دکتر حسینی با قرائت ابیاتی از فردوسی، بر این نکته تأکید کرد که شاهنامه، منشور اخلاق و مقاومت است و پهلوانی در آن، صرفاً به معنای جنگآوری نیست، بلکه مفاهیمی چون عدالت، خردورزی، وفاداری و حمایت از مظلوم را نیز دربر میگیرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، خراسان تاریخی را خاستگاه تمدن، علم و حماسه دانست و گفت: این حوزه تمدنی که امروز جمهوری اسلامی ایران و افغانستان بخشهای مهم آن هستند، همواره مرکز تولید فرهنگ و مقاومت بوده است و ملتهای آن در برابر سلطه و اشغال ایستادگی کردهاند.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: شاهنامه، منشور مبارزه با ظلم و پاسداری از عزت انسانی است و وظیفه نخبگان و اصحاب فرهنگ آن است که این میراث را برای نسلهای آینده بازخوانی و زنده نگه دارند.
در این برنامه ادبی که با مدیریت و اجرای عبدالواحد علینیا، شاعر و نویسنده بلخی همراه بود؛ سید سکندر حسینی بامداد ادیب و شاعر بلخی، به نقش برجسته ظلمستیزی و عدالتخواهی در شاهنامه اشاره کرد و گفت: بازتاب مبارزه با ظلم و تأکید بر عدالت، از ارکان اصلی این اثر سترگ است؛ بهگونهای که فردوسی در سراسر شاهنامه، نبرد همیشگی خیر و شر را به تصویر کشیده است.
وی با اشاره به داستان ضحاک و قیام کاوه آهنگر افزود: این روایت، یکی از مهمترین نمادهای مبارزه با ستم است که با قیام مردمی و رهبری فریدون، به سرنگونی ظلم میانجامد. بامداد همچنین با نگاهی به شرایط معاصر، روحیه ایستادگی ملتها در برابر بیعدالتی را برگرفته از همین ریشههای فرهنگی دانست و تأکید کرد که این روحیه در تار و پود ملتها نهادینه شده است.
او در ادامه، عدالتمحوری در شاهنامه را مورد تأکید قرار داد و اظهار داشت: فردوسی پادشاهان عادل را میستاید و از طریق آموزههای اخلاقی، مردم را به ایستادگی در برابر ستم دعوت میکند. به باور وی، در اندیشه حکیم طوس، مسئولیت اجتماعی بر عهده همگان است و رهایی از ظلم تنها وظیفه قهرمانان نیست، بلکه مردم نیز نقش اساسی در این مسیر دارند.
در بخش دیگری از این مجلس، سید جواد حسینی، سهراب سوشیانس و سید احمد سادات به خوانش اشعاری از شاهنامه پرداختند.
