رایزن فرهنگی ایران در افغانستان در نشست تخصصی «نقش انیمیشنهای لگویی ایران در جنگ روایتها» با تأکید بر نقش هوش مصنوعی، انیمیشن و تولید محتوای خلاقانه گفت تجربه جنگ ۴۰ روزه نشان داد که در کنار قدرت نظامی، روایتسازی، سرعت عمل رسانهای و اثرگذاری بر افکار عمومی به یکی از مؤلفههای اصلی قدرت ملی تبدیل شده است.
نشست تخصصی «نقش انیمیشنهای لگویی ایران در جنگ روایتها؛ واکاوی تجربه جنگ ۴۰ روزه و رقابت رسانهای» به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، در سالن اندیشه این رایزنی در کابل برگزار شد.
در این نشست، مرتضوی، معاون سفیر جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، دکتر سیدروحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، فعالان فرهنگی و رسانهای و دانشجویان حضور داشتند.
سیدروحالله حسینی در سخنرانی خود با بررسی ابعاد رسانهای جنگ ۴۰ روزه، این رخداد را فراتر از یک رویارویی نظامی دانست و اظهار کرد که این جنگ، عرصه تقابل دو روایت و دو نظام رسانهای بود؛ جایی که رقابت بر سر تأثیرگذاری بر افکار عمومی، همسنگ تحولات میدانی اهمیت یافت.
وی با اشاره به شرایط این نبرد گفت جمهوری اسلامی ایران در این رویارویی علاوه بر چالشهای نظامی، با مجموعهای از قدرتهای رسانهای غرب نیز مواجه بود، اما توانست با اتکا به ظرفیتهای داخلی و همراهی مردم در برابر این فشارها ایستادگی کند.
به گفته وی، موفقیت در میدان نظامی زمانی کامل خواهد شد که دستاوردهای آن بهدرستی در عرصه رسانه بازتاب یابد و به همین دلیل، جنگ روایتها به یکی از مهمترین میدانهای رقابت تبدیل شده است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، یکی از مهمترین چالشها را بازتاب نیافتن بسیاری از واقعیتها و دستاوردهای میدانی در رسانههای بینالمللی عنوان کرد و افزود که روایت ایران باید با سرعت، دقت و بهرهگیری از قالبهای جذاب در اختیار افکار عمومی جهان قرار گیرد.
حسینی در ادامه با اشاره به نقش نسل جدید تولیدکنندگان محتوا گفت: در جریان این جنگ، گروهی از جوانان ایرانی با استفاده از هوش مصنوعی، انیمیشنهای لگویی، تصویرسازی و دیگر فناوریهای نوین، روایت متفاوتی از تحولات را در فضای مجازی منتشر کردند؛ تولیداتی که به گفته وی، مجموع بازدیدهای آنها از دو و نیم میلیارد فراتر رفت و نشان داد خلاقیت و نوآوری میتواند محدودیتهای رسانهای را به فرصت تبدیل کند.
وی این تجربه را نشانهای از ورود به مرحلهای جدید از جنگ ادراکی دانست و تأکید کرد که در دنیای امروز، میدان رقابت تنها به تجهیزات نظامی محدود نیست، بلکه ذهن و افکار عمومی به مهمترین عرصه نبرد تبدیل شده است.
رایزن فرهنگی ایران در افغانستان، یکی از عوامل موفقیت این تولیدات را استفاده از قالب انیمیشنهای لگویی دانست و گفت این قالب به دلیل زبان تصویری ساده، جذاب و جهانی خود، امکان برقراری ارتباط با مخاطبان مختلف را بدون وابستگی به زبان و ملیت فراهم میکند.
به گفته وی، سرعت تولید، قابلیت بازسازی رویدادهای پیچیده، بهرهگیری از طنز و استفاده از شخصیتهای شناختهشده سیاسی، از مهمترین ویژگیهایی است که موجب گسترش و بازنشر گسترده این آثار در شبکههای اجتماعی شده است.
حسینی همچنین با اشاره به بازتاب این تولیدات در برخی رسانههای بینالمللی اظهار داشت که توجه رسانههایی مانند بیبیسی و سیانان به این موج رسانهای، نشاندهنده ظرفیت محتوای خلاقانه برای عبور از مرز رسانههای رسمی و تأثیرگذاری مستقیم بر مخاطبان جهانی است.
وی افزود در بسیاری از موارد، تنها چند ساعت پس از وقوع یک رویداد، محتوای مرتبط با بهرهگیری از هوش مصنوعی، تصویرسازی و انیمیشن تولید و منتشر میشد.
وی ترکیب انیمیشن با موسیقی، طنز و عناصر هنری را از دیگر عوامل موفقیت این آثار برشمرد و تأکید کرد که در فضای رسانهای امروز، صرف انتقال پیام کافی نیست، بلکه پیام باید متناسب با ذائقه مخاطبان، بهویژه نسل جوان، کوتاه، جذاب، قابل فهم و قابل بازنشر باشد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با انتقاد از آنچه استانداردهای دوگانه برخی رسانههای غربی خواند، خاطرنشان کرد که رقابت رسانهای امروز تنها رقابت بر سر انتشار خبر نیست، بلکه رقابت بر سر تفسیر و معنا دادن به رویدادهاست.
وی افزود اگر کشورها روایت خود را تولید و منتشر نکنند، دیگران روایت مورد نظر خود را جایگزین خواهند کرد و از اینرو، توانایی تولید محتوای مستقل بخشی از قدرت ملی کشورها محسوب میشود.
حسینی در پایان، بر ضرورت بهرهگیری هوشمندانه و مسئولانه از ظرفیتهای هوش مصنوعی، فناوریهای نوین و رسانههای دیجیتال در جهان اسلام تأکید کرد و گفت تجربه جنگ ۴۰ روزه نشان داد که قدرت در دنیای امروز تنها به توان نظامی محدود نیست، بلکه روایتسازی، خلاقیت، سرعت عمل رسانهای، فناوری و توانایی ارتباط مؤثر با افکار عمومی نیز از مهمترین مؤلفههای قدرت ملی به شمار میروند.
در ادامه این نشست، وهاب عمار، استاد دانشگاه، با تأکید بر ضرورت همگامی جوامع اسلامی با تحولات فناوری و رسانه، استفاده از ابزارهای تصویری و هنری را در چارچوب آموزههای دینی قابل دفاع دانست.
وی در مقالهای با عنوان «از اسباببازی تا سلاح رسانهای؛ چگونه انیمیشنهای لگویی جنگ روایتها را دگرگون کردند» اظهار داشت که این آثار با بهرهگیری از طنز، هوش مصنوعی و روایتپردازی خلاقانه توانستهاند مخاطبان گستردهای، بهویژه نسل جوان و کاربران غربی، را جذب کرده و انحصار روایتگری رسانههای غربی را به چالش بکشند.
یاسین حبیب، کارشناس مسائل سیاسی، نیز در این نشست، رهبری، مدیریت راهبردی و انسجام ملی را از مهمترین عوامل ناکامی اهداف دشمنان در جنگ اخیر دانست و تأکید کرد که همراهی مردم و مقاومت نیروهای نظامی، محاسبات طرف مقابل را بر هم زد.
محمدرضا شریعتی، جامعهشناس، انیمیشنهای لگویی را یکی از ابزارهای مؤثر در مقابله با عملیات روانی و رسانهای توصیف کرد و بر ضرورت گسترش همکاریهای مشترک رسانهای میان جوانان ایران و افغانستان برای تولید آثار خلاقانه و تقویت همدلی فرهنگی میان دو ملت تأکید کرد.
امیرمحسن عقیل، استاد دانشگاه، نیز با استناد به آیه شریفه «فَتَبَيَّنُوا»، دقت، تحقیق و راستیآزمایی اخبار را از اصول بنیادین اخلاق رسانهای برشمرد و بر بهرهگیری از ظرفیت فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و رسانههای دیجیتال برای بازتاب حقیقت و مقابله با روایتهای نادرست تأکید کرد.
حجتالاسلام واعظی نیز با اشاره به نقش روایتگری در واقعه عاشورا، آن را نمونهای ماندگار از جنگ روایتها دانست و گفت همانگونه که روایت حضرت زینب(س) پیام عاشورا را ماندگار ساخت، امروز نیز تولید آثار رسانهای و انیمیشنهای خلاقانه میتواند در تبیین حقیقت، آگاهیبخشی و انتقال پیام مقاومت به افکار عمومی جهان نقش مؤثری ایفا کند.
شرکتکنندگان در این نشست در جمعبندی مباحث، بر این نکته تأکید کردند که جنگ روایتها در عصر دیجیتال به یکی از مهمترین عرصههای رقابت فرهنگی و رسانهای تبدیل شده است و بهرهگیری هوشمندانه از هوش مصنوعی، فناوریهای نوین، انیمیشن و ظرفیتهای نسل جوان، میتواند نقش تعیینکنندهای در تولید روایتهای مستقل و تقویت قدرت رسانهای کشورهای اسلامی داشته باشد.
