تصمیم اتحادیه اروپا برای میزبانی از هیئتی از طالبان در بروکسل با موجی از انتقادها روبهرو شده است. منتقدان میگویند این اقدام در حالی صورت میگیرد که خود اتحادیه اروپا بارها طالبان را به دلیل نقض گسترده حقوق بشر، بهویژه محرومیت زنان و دختران از حق آموزش، محکوم کرده و حتی برخی مقامهای این گروه را تحت تحریم قرار داده است.
رسانه تخصصی «یوراکتیو» که به پوشش سیاستها و تحولات اتحادیه اروپا میپردازد، در گزارشی انتقادی نسبت به تصمیم بروکسل برای دعوت از نمایندگان طالبان، این پرسش را مطرح کرده است که چگونه اتحادیه اروپا میتواند در حالی میزبان هیئتی از طالبان باشد که پیشتر این گروه را به دلیل نقض گسترده حقوق بشر مورد انتقاد و تحریم قرار داده است.
بر اساس این گزارش، اتحادیه اروپا قصد دارد پیش از پایان فصل تابستان میزبان هیئتی از طالبان در بروکسل باشد. گفته میشود این نشست در سطح فنی و کارشناسی برگزار خواهد شد و محور اصلی گفتوگوها به موضوع بازگرداندن شهروندان افغان اختصاص دارد؛ افرادی که از سوی برخی کشورهای اروپایی تهدید امنیتی تلقی شدهاند یا به دلیل ارتکاب جرایم مختلف محکوم شدهاند.
یوراکتیو در گزارش خود یادآور شده است که این دعوت تنها چند ماه پس از آن انجام میشود که سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا بار دیگر نقض سیستماتیک حقوق زنان و دختران توسط طالبان را محکوم کرده بود. این نهاد اروپایی در مواضع رسمی خود بارها تأکید کرده است که محدودیتهای اعمالشده علیه زنان و دختران افغان، بهویژه در حوزه آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی، مصداق نقض جدی حقوق بشر به شمار میرود.
این رسانه همچنین به تحریم حبیبالله آغا، وزیر معارف طالبان، اشاره کرده است. اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳ او را به دلیل نقش مستقیم در جلوگیری از تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم و مشارکت در سیاستهای تبعیضآمیز علیه زنان، در فهرست تحریمهای خود قرار داده بود.
در بخش دیگری از این گزارش، یوراکتیو با یکی از شهروندان افغانستان که در زمینه آموزش مخفیانه دختران فعالیت میکند، گفتوگو کرده است. این فرد که مدیریت شبکهای متشکل از حدود دو هزار دختر افغان را بر عهده دارد، گفته است در حال حاضر در حدود ۳۰ مرکز آموزشی مخفی در نقاط مختلف افغانستان برای دختران کلاسهای حضوری برگزار میشود.
او در گفتوگو با این رسانه اروپایی اظهار داشت که تصمیم اتحادیه اروپا برای پذیرایی رسمی از نمایندگان طالبان برای او و بسیاری از فعالان حوزه آموزش و حقوق زنان «عمیقاً ناامیدکننده» بوده است. به گفته وی، چنین اقداماتی میتواند این تصور را ایجاد کند که جامعه جهانی به تدریج در حال عادیسازی روابط با طالبان است؛ در حالی که میلیونها دختر افغان همچنان از حق آموزش محروم هستند.
همزمان هانا نویمان، نماینده حزب سبزها در پارلمان اروپا، نیز به شدت از این تصمیم انتقاد کرده است. او در گفتوگو با یوراکتیو هشدار داد کشورهایی که اصول و ارزشهای سیاست خارجی خود را در ازای توافقهای مربوط به اخراج مهاجران کنار میگذارند، نه تنها اعتبار بینالمللی خود را از دست میدهند، بلکه امنیت خود را نیز به خطر میاندازند.
نویمان تأکید کرد که این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که میلیونها دختر در افغانستان همچنان از دسترسی به آموزش محروماند، اما در مقابل، نمایندگان طالبان اجازه پیدا میکنند به کشورهای اروپایی سفر کرده و در نشستهای رسمی حضور یابند.
این عضو پارلمان اروپا همچنین هشدار داد پیامدهای چنین تصمیمی فراتر از افغانستان خواهد بود. به اعتقاد او، اگر اتحادیه اروپا این پیام را مخابره کند که تحت فشارهای سیاسی و ملاحظات کوتاهمدت حاضر به عقبنشینی از ارزشهای اعلامشده خود است، سایر حکومتهای اقتدارگرا نیز این موضوع را به دقت زیر نظر خواهند گرفت و از آن برداشتهای سیاسی خاص خود را خواهند داشت.
دعوت از طالبان به بروکسل در حالی صورت میگیرد که موضوع به رسمیت شناختن یا عادیسازی روابط با این گروه همچنان یکی از بحثبرانگیزترین مسائل در سیاست خارجی کشورهای غربی محسوب میشود. منتقدان معتقدند هرگونه تعامل رسمی با طالبان، بدون تغییر محسوس در وضعیت حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان، میتواند به تضعیف مواضع پیشین جامعه جهانی در قبال این گروه منجر شود.
