وزیر خارجه ایالات متحده آمریکا اعلام کرده است که در شرایط فعلی هیچیک از پناهجویان افغان مستقر در قطر به آمریکا منتقل نخواهند شد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که بیش از یک هزار افغان، از جمله صدها کودک و اعضای خانواده نظامیان آمریکایی، همچنان در اردوگاه سیلیه قطر در وضعیت نامشخص به سر میبرند و آینده آنان با نگرانیهای گسترده همراه شده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سهشنبه در نشست کمیته روابط خارجی سنای این کشور تأکید کرد که دولت آمریکا در حال حاضر برنامهای برای انتقال پناهجویان افغان مستقر در قطر به خاک ایالات متحده ندارد و این افراد باید در کشورهای امن دیگری اسکان داده شوند.
این اظهارات در پاسخ به پرسش کریس کونز، سناتور دموکرات آمریکایی، مطرح شد. کونز در این نشست با اشاره به وضعیت حدود یکهزار و ۱۰۰ شهروند افغان حاضر در اردوگاه سیلیه قطر گفت که در میان این افراد، حدود ۴۰۰ کودک و همچنین ۱۵۰ نفر از اعضای خانواده نظامیان آمریکایی حضور دارند که ماههاست در بلاتکلیفی به سر میبرند.
این سناتور هشدار داد که ادامه وضعیت فعلی میتواند پیامدهای جدی برای این افراد داشته باشد. به گفته او، برخی از این پناهجویان ممکن است در نهایت به افغانستان بازگردانده شوند یا به کشورهایی منتقل شوند که خود با مشکلات امنیتی و بهداشتی مواجه هستند. کونز در سخنان خود به جمهوری دموکراتیک کنگو اشاره کرد و نسبت به انتقال افغانها به این کشور ابراز نگرانی کرد.
وی از وزیر خارجه آمریکا خواست با همکاری کنگره راهکاری برای انتقال این افراد، بهویژه خانوادههای نظامیان آمریکایی، به ایالات متحده پیدا کند و اجازه ندهد کسانی که در سالهای گذشته با آمریکا همکاری داشتهاند در شرایط دشوار قرار گیرند.
با این حال، مارکو روبیو در پاسخ اعلام کرد که در شرایط کنونی نمیتواند چنین تعهدی ارائه دهد. او گفت که پس از حملهای که سال گذشته علیه اعضای گارد ملی آمریکا صورت گرفت، محدودیتهای جدیدی در حوزه مهاجرت و پذیرش اتباع افغان اعمال شده است و در نتیجه در حال حاضر امکان ورود شهروندان افغان به آمریکا وجود ندارد.
روبیو همچنین توضیح داد که دولت آمریکا در ماههای اخیر با چندین کشور برای پذیرش بخشی از این پناهجویان وارد مذاکره شده است. با این وجود، تاکنون هیچ کشوری آمادگی خود را برای پذیرش تمامی افراد حاضر در اردوگاه سیلیه قطر اعلام نکرده است.
وزیر خارجه آمریکا در ادامه تأکید کرد که دولت این کشور همچنان به دنبال یافتن راهحل برای وضعیت این پناهجویان است و در این زمینه با نمایندگان کنگره همکاری خواهد کرد. او اظهار داشت که واشنگتن علاقهمند است هرچه سریعتر کشورهای مناسبی برای اسکان این افراد پیدا شود.
موضوع پناهجویان افغان پس از روی کار آمدن مجدد دولت ترامپ به یکی از پروندههای بحثبرانگیز در سیاست مهاجرتی آمریکا تبدیل شده است. پس از حادثه تیراندازی یک پناهجوی افغان به نیروهای گارد ملی آمریکا در واشنگتن در ماه نوامبر سال گذشته، دولت آمریکا سیاستهای سختگیرانهتری را در قبال پذیرش و ورود شهروندان افغان به اجرا گذاشت.
در ادامه این سیاستها، دونالد ترامپ با صدور یک فرمان اجرایی ورود شهروندان ۱۲ کشور از جمله افغانستان را به خاک آمریکا ممنوع اعلام کرد. این تصمیم واکنشهای گستردهای را در میان فعالان حقوق بشر، گروههای حامی پناهجویان و شماری از سیاستمداران آمریکایی به دنبال داشت.
در همین حال، برخی رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که دولت آمریکا در حال بررسی طرحی برای انتقال تعدادی از پناهجویان افغان مستقر در قطر به جمهوری دموکراتیک کنگو است. انتشار این گزارشها موج تازهای از انتقادها را برانگیخته است.
بیش از ۶۰۰ مقام پیشین نظامی و غیرنظامی آمریکا در نامهای سرگشاده از وزارت خارجه این کشور خواستهاند از اجرای چنین طرحی صرفنظر کند. امضاکنندگان این نامه معتقدند انتقال پناهجویان افغان به کشوری که خود با چالشهای امنیتی و بهداشتی روبهرو است، نمیتواند راهحل مناسبی برای حل این بحران انسانی باشد.
کریس کونز نیز در بخش دیگری از سخنان خود از رویکرد فعلی دولت آمریکا در قبال پناهجویان انتقاد کرد. او گفت افرادی که از طریق برنامههای پناهندگی وارد آمریکا شدهاند معمولاً سختگیرانهترین مراحل بررسی امنیتی را پشت سر گذاشتهاند و در طول دهههای گذشته نقش مهمی در توسعه اقتصادی، علمی و اجتماعی ایالات متحده ایفا کردهاند.
این سناتور آمریکایی تأکید کرد که بسیاری از پناهجویان فراری از جنگ، سرکوب و بیثباتی در کشورهایی مانند افغانستان، ویتنام، کوبا و ونزوئلا توانستهاند پس از ورود به آمریکا به شهروندانی مؤثر و موفق تبدیل شوند و سهم قابل توجهی در پیشرفت این کشور داشته باشند.
با وجود این انتقادها، به نظر میرسد دولت آمریکا در حال حاضر قصد تغییر سیاست خود در قبال انتقال پناهجویان افغان از قطر به خاک ایالات متحده را ندارد و همچنان گزینه اسکان آنان در کشورهای ثالث را دنبال میکند.
