ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل و فعال برجسته حقوق آموزش، با انتقاد شدید از بیتوجهی جامعه جهانی نسبت به وضعیت زنان و دختران در افغانستان، هشدار داد که ادامه سکوت و بیعملی کشورها در برابر سیاستهای محدودکننده طالبان میتواند به تداوم نقض گسترده حقوق زنان منجر شود. او خواستار ایجاد سازوکارهای بینالمللی برای پاسخگو کردن عاملان این نقضها شد.
ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل، از آنچه «بیعملی رهبران جهان» در قبال وضعیت زنان و دختران افغانستان خواند، به شدت انتقاد کرده و خواستار اقدامهای عملی برای حمایت از حقوق زنان افغان شده است.
این فعال حقوق زنان در گفتوگویی اختصاصی با روزنامه بریتانیایی آبزرور، درباره شرایط دشوار زنان و دختران افغانستان، رویکرد جامعه جهانی نسبت به سیاستهای طالبان و پیامدهای ادامه محدودیتهای اعمالشده علیه زنان سخن گفت.
یوسفزی در این گفتوگو تاکید کرد که جهان نباید نقض حقوق زنان در افغانستان را به عنوان یک مسئله داخلی یا فرهنگی تلقی کند. او گفت بسیاری از رهبران و دولتها با چنین استدلالی از واکنش جدی به سیاستهای طالبان خودداری میکنند، در حالی که این رویکرد به هیچ عنوان قابل پذیرش نیست.
برنده جایزه صلح نوبل با اشاره به برخی مفاد اصولنامه جزایی طالبان اظهار داشت که بر اساس این مقررات، خشونت فیزیکی علیه زنان از سوی همسرانشان تا زمانی که منجر به شکستن استخوان نشود، مشمول پیگرد قانونی نمیشود. او این موضوع را نمونهای آشکار از نادیده گرفتن حقوق بنیادین زنان دانست و تاکید کرد که چنین قوانینی نباید بدون واکنش جدی جامعه جهانی باقی بماند.
ملاله یوسفزی همچنین گفت که نظام حقوق بینالملل در زمینه حمایت از زنان و دختران با خلأهای جدی مواجه است و سازوکارهای موجود نتوانستهاند از زنان افغانستان در برابر محدودیتها و تبعیضهای گسترده محافظت کنند. به گفته او، اکنون زمان آن فرا رسیده است که کشورهای جهان و نهادهای بینالمللی، ابزارهای مؤثرتری برای پاسخگو کردن ناقضان حقوق زنان ایجاد کنند.
او در بخش دیگری از سخنانش به مقاومت زنان و دختران افغان در برابر محدودیتهای آموزشی اشاره کرد و گفت با وجود فشارها و ممنوعیتهای گسترده، بسیاری از دختران همچنان تلاش میکنند به آموزش خود ادامه دهند و از حق تحصیل دست نکشند.
این فعال آموزش با یادآوری بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ اظهار داشت که در آن زمان نمیتوانست باور کند گروهی که سالها پیش به دلیل حمایت او از آموزش دختران علیهاش دست به خشونت زده بود، بار دیگر کنترل افغانستان را در دست گرفته است.
یوسفزی گفت: «نمیتوانستم باور کنم کسانی که زمانی به سمت من اسلحه گرفته بودند، دوباره به قدرت بازگشتهاند و اکنون آینده میلیونها زن و دختر افغان را تحت تأثیر قرار دادهاند.»
پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، محدودیتهای گستردهای علیه زنان و دختران اعمال شده است. ممنوعیت تحصیل دختران در مقاطع متوسطه و دانشگاهی، محدودیت در اشتغال زنان، محدود شدن حضور اجتماعی و اعمال قوانین سختگیرانه در زمینه پوشش و رفتوآمد از جمله اقداماتی است که با انتقادهای گسترده بینالمللی مواجه شده است.
در سالهای اخیر، ملاله یوسفزی و شماری از فعالان حقوق بشر بارها از دولتها، سازمانهای بینالمللی و نهادهای مدافع حقوق زنان خواستهاند که برای حمایت از زنان افغانستان اقدامات مؤثرتری انجام دهند و اجازه ندهند حقوق اساسی میلیونها زن و دختر در این کشور بیش از پیش محدود شود.
با این حال، طالبان تاکنون از هیچیک از فرمانها و محدودیتهای اعمالشده علیه زنان عقبنشینی نکرده است. مقامهای این گروه همچنان این سیاستها را بخشی از امور داخلی افغانستان عنوان میکنند و انتقادهای بینالمللی را رد میکنند.
اظهارات تازه ملاله یوسفزی در حالی مطرح میشود که نگرانیها درباره آینده زنان و دختران افغانستان همچنان ادامه دارد و بسیاری از نهادهای حقوق بشری خواستار افزایش فشارهای بینالمللی بر طالبان برای رعایت حقوق زنان شدهاند.
