مقامهای طالبان و جمهوری اسلامی ایران در دیداری در مشهد، روند انتقال زندانیان افغان، مشکلات مهاجران، تسهیل امور ترانزیتی در مرز دوغارون و توسعه همکاریهای اقتصادی و بازرگانی را بررسی کردند.
قنسولگری تحت کنترول طالبان در مشهد اعلام کرد که نورمحمد متوکل، سرقنسول طالبان، در دیدار با غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، درباره تسریع روند انتقال زندانیان افغان و رسیدگی به برخی از مشکلات مهاجران افغان در جمهوری اسلامی ایران گفتوگو کرده است.
بر اساس خبرنامه منتشرشده از سوی قنسولگری طالبان در روز یکشنبه، دو طرف همچنین موضوعات مربوط به حملونقل و ترانزیت کالا از طریق مرز دوغارون را مورد بررسی قرار دادند. در این نشست، حل مشکل بیمه اجباری برای دارندگان کارت آمایش و تسهیل برخی روندهای مرتبط با مهاجران افغان نیز از جمله محورهای مورد بحث بوده است.
موضوع انتقال زندانیان افغان از جمهوری اسلامی ایران به افغانستان در سالهای اخیر بهصورت مستمر میان دو طرف دنبال شده است. هرچند آمار رسمی و دقیقی از تعداد زندانیان افغان در جمهوری اسلامی ایران منتشر نشده، اما طالبان در مقاطع مختلف از انتقال گروههایی از این زندانیان به افغانستان خبر داده است.
اداره تنظیم امور زندانهای طالبان پیشتر اعلام کرده بود که از زمان بازگشت این گروه به قدرت در اسد ۱۴۰۰ تاکنون، حدود دو هزار زندانی افغان از جمهوری اسلامی ایران به افغانستان منتقل شدهاند. به گفته مسئولان این اداره، بخشی از این افراد پس از تکمیل دوره محکومیت خود آزاد شدهاند و شماری دیگر همچنان دوران حبس خود را سپری میکنند. زندانیان افغان پس از انتقال، به اداره تنظیم امور زندانهای طالبان تحویل داده میشوند.
در عین حال، برخی نهادهای حقوق بشری نسبت به وضعیت تعدادی از افراد منتقلشده ابراز نگرانی کردهاند. این نهادها هشدار دادهاند که برخی بازگشتکنندگان ممکن است پس از تحویل به طالبان با خطر بازداشت، برخوردهای خشونتآمیز یا اقدامات انتقامجویانه روبهرو شوند.
همچنین در سالهای گذشته گزارشهایی از سوی سازمانهای حقوق بشری درباره قتل، شکنجه، بازداشت خودسرانه و ناپدیدسازی اجباری برخی نظامیان و کارمندان حکومت پیشین افغانستان که از کشورهای همسایه به کشور بازگشتهاند، منتشر شده است.
همزمان، سازمان حقوق بشری «هانا» در تازهترین گزارش خود اعلام کرده است که مهاجران افغان در جمهوری اسلامی ایران با فشارهای فزاینده، اخراج اجباری و تبعیض سیستماتیک مواجه هستند.
بر پایه آمار منتشرشده از سوی سازمان ملل متحد، از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون ۸۶ هزار و ۲۵۳ مهاجر افغان از جمهوری اسلامی ایران اخراج و به افغانستان بازگردانده شدهاند.
وضعیت مهاجران افغان در جمهوری اسلامی ایران و روند بازگشت آنان در ماههای اخیر به یکی از مهمترین محورهای گفتوگو میان مقامهای طالبان و جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده و دو طرف بارها درباره این موضوع رایزنی کردهاند.
