در ادامه تحرکات دیپلماتیک و امنیتی میان حکومت طالبان و روسیه، معاون وزیر دفاع روسیه با وزیر دفاع طالبان در مسکو دیدار و درباره مسائل امنیتی منطقه، تحولات آسیای مرکزی و جنوبی و همچنین زمینههای توسعه همکاریهای نظامی میان دو طرف گفتوگو کرد. این دیدار تنها یک روز پس از امضای توافقنامه همکاری نظامی-فنی میان طالبان و شورای امنیت ملی روسیه انجام شده و توجه ناظران بینالمللی را به خود جلب کرده است.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که واسیلی اوسماکوف، معاون وزیر دفاع این کشور، در مسکو با ملا یعقوب مجاهد، وزیر دفاع حکومت طالبان، دیدار و گفتوگو کرده است.
براساس خبرنامه منتشرشده از سوی وزارت دفاع روسیه، محور اصلی این دیدار بررسی مسائل مرتبط با امنیت منطقهای در آسیای مرکزی و جنوبی و همچنین چشمانداز همکاریهای نظامی دوجانبه میان مسکو و کابل بوده است.
در این بیانیه آمده است که دو طرف درباره موضوعات مورد علاقه مشترک در حوزه امنیت و دفاع گفتوگو کردهاند و راههای توسعه همکاریهای نظامی میان روسیه و طالبان را مورد بررسی قرار دادهاند. با این حال، مقامهای روسی جزئیات بیشتری درباره محتوای مذاکرات و توافقات احتمالی حاصل از این نشست منتشر نکردهاند.
این دیدار در شرایطی برگزار شده است که تنها یک روز پیش از آن، سرگئی شایگو، دبیر شورای امنیت ملی روسیه، و ملا یعقوب مجاهد در حاشیه مجمع بینالمللی امنیت در مسکو یک توافقنامه رسمی در زمینه «همکاریهای نظامی-فنی» میان دو طرف امضا کرده بودند.
امضای این توافقنامه از سوی ناظران سیاسی و امنیتی به عنوان گام جدیدی در روند نزدیکی روابط طالبان و روسیه ارزیابی شده است. هرچند تاکنون هیچیک از دو طرف جزئیات دقیق مفاد این سند را منتشر نکردهاند، اما انتشار خبر امضای آن واکنشهای گستردهای را در سطح بینالمللی به همراه داشته است.
ملا یعقوب در دیدار خود با سرگئی شایگو بر اهمیت روابط با روسیه تأکید کرده و گفته بود: «همکاری با روسیه برای ما از اهمیت بالایی برخوردار است. افغانستان و روسیه دارای روابط دیرینه و تاریخی هستند و ما میخواهیم در همین مسیر گامهای بیشتری برداریم. ما روابط دوجانبه خود را توسعه دادهایم.»
به گفته مقامهای طالبان، توسعه همکاریهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی با کشورهای منطقه یکی از اولویتهای سیاست خارجی حکومت کنونی افغانستان به شمار میرود و روسیه در این میان جایگاه ویژهای دارد.
در همین حال، ابهام درباره مفاد توافقنامه نظامی-فنی امضاشده میان طالبان و روسیه باعث افزایش گمانهزنیها در برخی کشورهای اروپایی شده است. کارشناسان و رسانههای غربی معتقدند که مخفی ماندن جزئیات این سند میتواند زمینهساز نگرانیهای امنیتی جدید در سطح منطقه و فراتر از آن باشد.
برخی رسانههای اروپایی نیز نسبت به پیامدهای احتمالی این توافق هشدار دادهاند. روزنامه بریتانیایی «ایندیپندنت» در گزارشی تحلیلی با اشاره به محرمانه بودن محتوای توافقنامه، این پرسش را مطرح کرده است که آیا همکاریهای جدید میان طالبان و روسیه ممکن است ابعاد نظامی گستردهتری پیدا کند یا خیر.
این روزنامه نوشته است که عدم انتشار متن توافق، نگرانیهایی را در محافل سیاسی و امنیتی غرب ایجاد کرده و برخی تحلیلگران احتمال دادهاند که همکاریهای آینده میان دو طرف ممکن است فراتر از تبادل اطلاعات و آموزشهای فنی باشد. با این حال، تاکنون هیچ سند یا مدرک رسمی در تأیید چنین گمانهزنیهایی منتشر نشده است.
با وجود افزایش تعاملات میان طالبان و روسیه در ماههای اخیر، هنوز مشخص نیست که توافقنامه جدید چه ابعاد و تعهداتی را برای طرفین در بر خواهد داشت. انتظار میرود در صورت انتشار جزئیات بیشتر، تصویر روشنتری از اهداف و چارچوب همکاریهای نظامی و امنیتی میان مسکو و طالبان ارائه شود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که روسیه در سالهای اخیر تلاش کرده است نقش فعالتری در معادلات افغانستان ایفا کند و همزمان طالبان نیز در پی گسترش روابط سیاسی و امنیتی خود با قدرتهای منطقهای و بینالمللی است.
