همزمان با افزایش گفتوگوها میان طالبان و کشورهای اروپایی درباره بازگرداندن پناهجویان افغان، گزارشها نشان میدهد که طالبان تلاش دارند حضور دیپلماتیک خود را در اروپا گسترش دهند و نمایندگان بیشتری را به سفارتخانههای افغانستان در کشورهای اروپایی اعزام کنند؛ اقدامی که با واکنشها و انتقادهای گستردهای روبهرو شده است.
رسانه آلمانی «اندیآر» گزارش داده است که طالبان در حال مذاکره با برخی کشورهای اروپایی برای اعزام نمایندگان بیشتر این گروه به سفارتخانههای افغانستان در اروپا هستند. بر اساس این گزارش، طالبان انتظار دارند در برابر همکاری با دولتهای اروپایی در زمینه بازگرداندن مهاجران افغان، کشورهای اروپایی نمایندگان رسمی این گروه را در نمایندگیهای دیپلماتیک افغانستان بپذیرند.
در حال حاضر طالبان تنها در تعداد محدودی از کشورهای اروپایی نمایندگان دیپلماتیک دارند. در آلمان، برخی افراد وابسته به طالبان در سفارت و قنسولگری افغانستان در برلین و بن فعالیت میکنند، اما دولت آلمان تاکنون تاکید کرده که این حضور به معنای بهرسمیتشناختن رسمی طالبان نیست.
این موضوع همزمان با سفر یک هیئت طالبان به بروکسل مطرح شده است. هدف این سفر گفتوگو درباره همکاریهای فنی در زمینه اخراج و بازگرداندن پناهجویان افغان از کشورهای اروپایی عنوان شده است. با این حال، دعوت از مقامهای طالبان به بروکسل با واکنشهای گستردهای در اروپا مواجه شده و شماری از قانونگذاران و نهادهای حقوق بشری نسبت به این روند هشدار دادهاند.
منتقدان میگویند هرگونه همکاری رسمی با طالبان در زمینه دیپلوماتیک میتواند به تقویت موقعیت سیاسی این گروه منجر شود. نصیر اندیشه، سفیر افغانستان در سوئیس، این روند را «امتیاز سیاسی» برای طالبان توصیف کرده و هشدار داده است که طالبان از چنین اقدامات بهعنوان نشانه مشروعیت بینالمللی استفاده خواهند کرد.
او همچنین گفته است که اروپا باید مراقب باشد تا همکاریهای فنی در زمینه مهاجران به ابزاری برای گسترش نفوذ طالبان در نمایندگیهای سیاسی افغانستان تبدیل نشود. به گفته او، طالبان تلاش دارند کنترول بیشتری بر سفارتخانههای افغانستان در خارج از کشور به دست آورند.
در همین حال، نظیفالله سالارزی، سفیر افغانستان در بلجیم، اعلام کرده است که اگر نمایندهای از طالبان وارد سفارت افغانستان در بروکسل شود، از سمت خود استعفا خواهد داد. او تاکید کرده که حضور طالبان در نمایندگیهای دیپلماتیک اروپا میتواند اعتبار این نهادها را زیر سوال ببرد.
برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز در حال بررسی امکان آغاز «گفتوگوهای فنی» با طالبان در موضوع بازگرداندن مهاجران افغان هستند. با این حال، هنوز هیچ تصمیم نهایی درباره نوع تعامل رسمی با طالبان در اروپا اتخاذ نشده است.
با گذشت نزدیک به پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، این گروه هنوز نتوانسته کنترول کامل سفارتخانههای افغانستان در جهان را در اختیار بگیرد. تاکنون تنها روسیه طالبان را به رسمیت شناخته و بسیاری از کشورهای جهان همچنان از پذیرش رسمی حکومت طالبان خودداری کردهاند.
در برخی کشورها مانند ایران، پاکستان و امارات متحده عربی، نمایندگیهای افغانستان عملاً توسط افراد نزدیک به طالبان اداره میشوند، اما در بخش بزرگی از اروپا، وضعیت سفارتخانههای افغانستان همچنان نامشخص باقی مانده است.
در کشورهای اروپایی مانند سوئیس، بلجیم و اتریش، شماری از سفارتخانههای افغانستان هنوز در اختیار دیپلوماتهای دولت پیشین و مخالفان طالبان قرار دارند. این مسئله باعث شده که رقابت سیاسی بر سر کنترول نمایندگیهای افغانستان در خارج از کشور همچنان ادامه داشته باشد.
