اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، در پیامی تازه به مناسبت عید قربان، با توصیف وضعیت کنونی افغانستان به عنوان «دوراهی مرگ و زندگی»، هشدار داد که کشور به مرحلهای بحرانی و سرنوشتساز رسیده است. او با انتقاد شدید از عملکرد طالبان، از انزوای کمسابقه افغانستان، بحران مشروعیت سیاسی و افزایش نگرانیهای امنیتی منطقهای سخن گفت و خواستار آغاز گفتوگوی واقعی ملی شد.
اشرف غنی در این پیام اعلام کرد که جهان نزدیک به پنج سال منتظر تغییر وضعیت افغانستان بوده، اما این انتظار اکنون با ناامیدی گسترده همراه شده است. به گفته او، بسیاری از کشورها و بازیگران منطقهای اکنون افغانستان را نه به عنوان یک همسایه عادی، بلکه به عنوان منبع تهدیدهای امنیتی و تروریستی نگاه میکنند.
رئیسجمهور پیشین افغانستان تاکید کرد که حتی کشورها و جریانهایی که در ابتدا حاضر بودند به طالبان فرصت بدهند، امروز آشکارا از خطر گسترش تروریسم از خاک افغانستان ابراز نگرانی میکنند. او گفت که ادامه این وضعیت، افغانستان را بیش از هر زمان دیگری در انزوای بینالمللی فرو برده است.
غنی همچنین به موضوع به رسمیت شناخته نشدن حکومت طالبان از سوی جامعه جهانی اشاره کرد و این مسئله را ناشی از «بحران مشروعیت» دانست. او تاکید کرد که مشروعیت سیاسی با زور، تحمیل و ادعا به دست نمیآید، بلکه تنها از طریق انتخاب آزادانه مردم شکل میگیرد.
او در ادامه سخنانش گفت طالبان نسبت به تغییرات عمیقی که در ذهن و نگاه مردم افغانستان به وجود آمده، بیتوجه هستند و واقعیتهای اجتماعی جدید کشور را نادیده میگیرند. به گفته غنی، جامعه افغانستان در سالهای اخیر دچار تحول شده و دیگر نمیتوان با روشهای گذشته بر مردم حکومت کرد.
اشرف غنی در بخش دیگری از پیام خود به غیبت چند ماههاش در فضای رسانهای اشاره کرد و گفت که مانع انتشار دیدگاهها و سخنان او شده بودند. او بدون نام بردن از کشور یا گروه خاصی اظهار داشت که صدایش برای مدتی خاموش شده بود، اما در تمام این مدت ارتباط قلبی و فکریاش با مردم افغانستان قطع نشده است.
او افزود که حدود شش ماه پیش نیز هشدار داده بود افغانستان در برابر انتخابی سخت و سرنوشتساز قرار گرفته، اما اکنون شرایط از گذشته هم بحرانیتر شده و کشور به «لبه پرتگاه» رسیده است.
اشرف غنی که پس از سقوط دولت افغانستان در امارات متحده عربی زندگی میکند، در سالهای اخیر فعالیت سیاسی رسمی نداشته، اما از طریق پادکست «راه زندگی» دیدگاههای خود را درباره آینده افغانستان و عملکرد طالبان مطرح کرده است. آخرین قسمت این پادکست حدود شش ماه پیش منتشر شده بود.
برخی رسانهها پیشتر گزارش داده بودند که دولت امارات متحده عربی، به دلیل روابط نزدیک با حکومت طالبان، محدودیتهایی را برای فعالیتهای سیاسی اشرف غنی و شماری دیگر از سیاستمداران افغان در این کشور ایجاد کرده است.
رئیسجمهور پیشین افغانستان در ادامه پیام خود، با اشاره به تحولات منطقهای و وضعیت مرز افغانستان و پاکستان، خط دیورند را «خط استعماری» توصیف کرد و گفت نباید تصور شود که این مرزها توانستهاند دردها و سرنوشت مردم دو سوی مرز را از هم جدا کنند.
او هشدار داد که در شرایط کنونی، بیتفاوتی مردم افغانستان میتواند باعث شود دیگران درباره آینده این کشور تصمیمگیری کنند. غنی تاکید کرد که منافع گروههای محدود و شبکههای بسته سیاسی در تضاد مستقیم با منافع ملی افغانستان قرار دارد و این تضاد باید پایان یابد.
اشرف غنی در پایان سخنانش بار دیگر بر ضرورت حفظ وحدت ملی، کنار گذاشتن انحصارگرایی و آغاز گفتوگوی واقعی میان افغانها تاکید کرد. او گفت اکنون زمان انتخاب فرا رسیده و مردم افغانستان باید درباره آینده کشور تصمیم بگیرند.
او همچنین چند پرسش اساسی را مطرح کرد که به گفته خودش امروز در بسیاری از خانوادههای افغان مطرح است؛ اینکه افغانستان در نزدیک به پنج سال گذشته چه دستاوردی داشته، چه هزینهای برای آن پرداخت شده و اگر وضعیت کنونی پنج سال دیگر ادامه پیدا کند، چه آیندهای در انتظار کشور خواهد بود.
