همزمان با افزایش نگرانیها درباره کمبود دارو در افغانستان، طالبان از ضبط نزدیک به سه تُن داروی قاچاقی و مواد غیرخوراکی در ولایت نیمروز خبر دادهاند. این رویداد در شرایطی رخ میدهد که محدودیت واردات دارو از پاکستان، بازار دارویی افغانستان را با چالشهای گسترده روبهرو کرده است.
عبدالغفار محمود، مسئول طالبان در گمرک ولایت نیمروز، اعلام کرده است که نیروهای گمرکی این گروه از قاچاق دو تُن و ۷۸۵ کیلوگرم داروی انسانی و مواد غیرخوراکی جلوگیری کردهاند.
به گفته او، این محموله در سه موتر از پاکستان وارد افغانستان شده و به مقصد ولایت نیمروز در حال انتقال بوده است که توسط نیروهای گمرکی طالبان شناسایی و ضبط شد.
ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در نیمروز روز شنبه، دوم جوزا، در اعلامیهای گفت که محموله ضبطشده شامل شربتهای تقویتی، سرم، قرصهای ضد درد و برخی مواد خوراکی بوده است.
طالبان تاکنون جزئیاتی درباره نوع دقیق داروها و ارزش مالی این محموله منتشر نکردهاند، اما گفتهاند که تمامی کالاها و وسایط نقلیه حامل آنها توقیف شده است.
مقامهای طالبان همچنین اعلام کردهاند که در پیوند با این پرونده هنوز فردی بازداشت نشده، اما بررسیها و تحقیقات در این زمینه ادامه دارد.
این رویداد در حالی رخ میدهد که بازار دارویی افغانستان طی ماههای اخیر با مشکلات جدی روبهرو شده است. پس از افزایش تنشها میان طالبان و پاکستان، روابط تجاری میان دو طرف با محدودیتهای گسترده مواجه شد و روند انتقال بسیاری از کالاها، از جمله دارو، تحت تأثیر قرار گرفت.
طالبان از چند ماه پیش واردات داروهای پاکستانی را ممنوع اعلام کردهاند. معاون رئیسوزرای طالبان نیز در ماه قوس سال گذشته هشدار داده بود که از این پس داروهای تولید پاکستان اجازه ترخیص از گمرکهای افغانستان را نخواهند داشت.
بسته شدن گذرگاههای مرزی میان افغانستان و پاکستان و توقف واردات داروهای پاکستانی، تأثیر قابل توجهی بر بازار دارویی افغانستان گذاشته است. داروفروشان و فعالان بخش صحت میگویند که کاهش واردات از پاکستان باعث کمبود برخی اقلام دارویی و افزایش هزینههای انتقال و تأمین دارو شده است.
پاکستان در سالهای گذشته یکی از مهمترین تأمینکنندگان دارو برای افغانستان به شمار میرفت و بخش بزرگی از نیاز بازار افغانستان از طریق داروهای پاکستانی تأمین میشد.
در مقابل، طالبان تلاش دارند واردات دارو از کشورهای دیگر مانند هند، ایران و ازبکستان را افزایش دهند. مقامهای وزارت صحت طالبان طی ماههای گذشته چندین بار به این کشورها سفر کردهاند تا برای تأمین دارو و همکاریهای صحی توافقهایی انجام دهند.
پیشتر نیز مقامهای طالبان از امضای قراردادهایی به ارزش حدود ۱۰۰ میلیون دالر با شرکتهای هندی برای واردات دارو خبر داده بودند. با این حال، شماری از داروفروشان و فعالان بخش صحت نسبت به عملی شدن کامل این سیاست ابراز تردید کردهاند.
به گفته آنان، داروهای پاکستانی در مقایسه با بسیاری از نمونههای وارداتی از کشورهای دیگر، از کیفیت بهتر و قیمت مناسبتری برخوردار بوده و حذف آنها از بازار میتواند کمبود دارو در افغانستان را تشدید کند.
کارشناسان حوزه صحت هشدار میدهند که ادامه محدودیتهای تجاری و کاهش واردات دارو، میتواند فشار بیشتری بر نظام صحی افغانستان وارد کرده و دسترسی بیماران به داروهای ضروری را دشوارتر سازد؛ موضوعی که در شرایط بحرانی اقتصادی و انسانی کنونی، نگرانیهای گستردهای را در میان شهروندان ایجاد کرده است.
