همزمان با افزایش نگرانیها درباره وضعیت نظام آموزشی افغانستان، منابع در کابل میگویند که سیاستهای آموزشی طالبان و تمرکز گسترده این گروه بر مدرسههای دینی، سبب کاهش انگیزه و دلسردی دانشآموزان نسبت به آموزش مدرن شده است. به گفته منابع، در بسیاری از مکتبها کیفیت آموزش بهشدت افت کرده و فضای آموزشی بیشتر رنگوبوی ایدئولوژیک و مذهبی به خود گرفته است.
پس از نشر تصاویری از دانشآموزانی که در یکی از صنفهای درسی در حالت خواب دیده میشوند، منابع محلی از افزایش بیعلاقگی و دلسردی دانشآموزان نسبت به ادامه آموزش در افغانستان خبر میدهند. به گفته این منابع، تغییرات گسترده در ساختار آموزشی کشور پس از بازگشت طالبان به قدرت، تأثیرات منفی عمیقی بر وضعیت آموزش مدرن گذاشته است.
منابع روز سهشنبه، ۲۹ ثور، در گفتوگو با رسانهها گفتند که طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان، سیاست آموزشی کشور را بهگونهای تغییر دادهاند که محور اصلی آن بر گسترش مدرسههای دینی و آموزشهای مذهبی استوار شده است. به باور آنان، این روند بهتدریج باعث تضعیف آموزش عصری و کاهش کیفیت تدریس در مکتبها شده است.
به گفته منابع، در شماری از مکتبها، مضامین اساسی مانند ریاضی، فزیک، کیمیا و سایر علوم کاربردی، دیگر جایگاه گذشته را ندارند و بخش زیادی از زمان درسی به موضوعات مذهبی، سیاسی و مباحث مرتبط با دیدگاههای فکری طالبان اختصاص داده میشود. آنان میگویند که این تغییرات باعث شده بسیاری از دانشآموزان احساس کنند که آینده روشنی در نظام آموزشی کنونی وجود ندارد.
منابع همچنین تأکید میکنند که کمبود امکانات آموزشی، نبود استادان متخصص، کاهش کیفیت درسی و بیتوجهی به وضعیت مکتبها، نگرانیها را درباره آینده نسل جوان افغانستان افزایش داده است. به گفته آنان، در برخی مناطق حتی زیرساختهای آموزشی نیز با مشکلات جدی روبهرو است، اما طالبان بیشتر بودجه و توجه خود را صرف ایجاد و توسعه مدرسههای دینی میکنند.
در کنار این موضوع، مشکلات اقتصادی نیز فشار سنگینی بر دانشآموزان و خانوادهها وارد کرده است. بسیاری از خانوادهها بهدلیل فقر و وضعیت دشوار اقتصادی، توانایی تأمین هزینههای آموزشی فرزندانشان را ندارند و شماری از کودکان و نوجوانان مجبور شدهاند آموزش را رها کرده و وارد بازار کار شوند.
از سوی دیگر، محدودیتها و سیاستهای سختگیرانه طالبان، بهویژه در بخش آموزش، سبب شده است که بسیاری از دانشآموزان نسبت به ادامه تحصیل بیانگیزه شوند. منابع میگویند که فضای آموزشی نسبت به گذشته تغییر کرده و آزادیهای فکری و آموزشی بهشدت محدود شده است.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که براساس نتایج یک سروی بینالمللی، طالبان در برابر ساخت هر یک مکتب، حدود ۱۵ مدرسه دینی ایجاد کردهاند؛ اقدامی که به باور منتقدان، نشاندهنده تغییر جهت نظام آموزشی افغانستان از آموزش مدرن به آموزش ایدئولوژیک و مذهبی است.
