عصمتالله ایرگاشف، نماینده رئیسجمهور ازبکستان در امور افغانستان، روز پنجشنبه ۱۷ ثور با تتسویا یامادا، مدیرکل بخش آسیای جنوبی در آژانس همکاریهای بینالمللی ژاپن (جایکا) دیدار کرد. طرفین در این دیدار پروژههای مشترک با هدف توسعه اجتماعی و اقتصادی در افغانستان را مورد بررسی قرار دادند.
وزارت خارجه ازبکستان در خبرنامهای اعلام کرد که طرف ژاپنی رویکرد عملگرایانه تاشکند نسبت به افغانستان را ستود و بر اهمیت زیرساختهای ایجادشده در شهر ترمذ به عنوان پایگاه مناسب برای اجرای پروژههای بشردوستانه و اجتماعی بینالمللی تأکید کرد.
تتسویا یامادا همچنین اعلام کرد که جایکا علاقهمندی خود را برای استفاده از ظرفیتهای ترمذ در اجرای برنامههایی در حوزههای آموزش، بهداشت، کشاورزی، توسعه بخش خصوصی و مبارزه با قاچاق مواد مخدر نشان داده است.
ازبکستان در سالهای اخیر شهر ترمذ را به عنوان پایگاه لجستیکی و بشردوستانه برای پروژههای مرتبط با افغانستان تقویت کرده است. این شهر از سال ۲۰۲۲ به عنوان یکی از مسیرهای اصلی حمل کمکهای بینالمللی به افغانستان عمل میکند و از ابتدای سال ۲۰۲۵ به شبکه جهانی انبارهای اضطراری سازمان ملل متحد (UNHCR) پیوسته است.
با وجود این تلاشها، کارشناسان و سازمانهای حقوق بشری نسبت به اجرای مؤثر پروژههای توسعهای در شرایط فعلی افغانستان ابراز نگرانی کردهاند. تحریمهای بینالمللی، محدودیتهای بانکی، چالشهای امنیتی و به ویژه محدودیتهای گسترده طالبان بر حقوق زنان و اقلیتها، از مهمترین موانع اجرای مؤثر پروژههای توسعهای به شمار میروند.
بسیاری از فعالان جامعه مدنی افغانستان و گزارشگران سازمان ملل تأکید دارند که بدون پیشرفت ملموس در زمینه حقوق بشر، به خصوص آموزش و اشتغال زنان، هرگونه کمک توسعهای ممکن است پایدار نباشد یا حتی به تثبیت وضعیت موجود کمک کند.
تاکنون جزئیات دقیق پروژههای مورد بحث از جمله بودجه، زمانبندی و حوزههای اجرایی مشخص منتشر نشده است.
این دیدار بخشی از تلاشهای دیپلماتیک ازبکستان برای هماهنگی کمکهای بینالمللی به افغانستان به شمار میرود. عصمتالله ایرگاشف در ماههای اخیر با چندین نماینده سازمانهای بینالمللی و دیپلماتهای خارجی دیدار کرده تا زمینه اجرای پروژههای عملی را فراهم آورد.
گفتنی است که ازبکستان هرچند حکومت طالبان را به رسمیت نمیشناسد، اما روابط اقتصادی و سیاسی گستردهای با طالبان دارد و مقامات طالبان نیز پیش از این از مواضع تاشکند استقبال کردهاند.
