کمیته بینالمللی نجات در گزارشی تازه نسبت به افزایش روند اخراج پناهجویان افغان از کشورهای مختلف جهان هشدار داده و اعلام کرده است که تنها در سال ۲۰۲۵، دستکم ۲۲ هزار پناهجوی افغان در کشورهای عضو اتحادیه اروپا دستور ترک این کشورها را دریافت کردهاند.
این نهاد بینالمللی روز پنجشنبه، دهم ثور، با انتشار گزارشی تاکید کرده است که بسیاری از دولتها در حال بازگرداندن پناهجویان افغان به کشوری هستند که نزدیک به ۴۰ درصد جمعیت آن با بحرانهای شدید انسانی از جمله گرسنگی، بیجاشدگی ناشی از تغییرات اقلیمی و درگیریهای مداوم دستوپنجه نرم میکنند.
بر اساس دادههای ارائهشده در این گزارش، همچنان بیشترین شمار پناهجویانی که از مسیر موسوم به «بالکان» وارد اتحادیه اروپا میشوند، شهروندان افغانستان هستند. این گزارش همچنین نشان میدهد که افغانها در سال گذشته میلادی سومین گروه بزرگ متقاضیان پناهندگی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا را تشکیل دادهاند.
الساندرو پاپس، مسئول کمیته بینالمللی نجات در شهر مرزی تریسته در ایتالیا، اعلام کرده است که تیمهای این سازمان از اواخر سال ۲۰۲۱ تاکنون با بیش از ۳۰ هزار پناهجوی افغان که تلاش داشتهاند از مسیر بالکان وارد اروپا شوند، گفتوگو کردهاند. به گفته او، حدود یکچهارم این افراد را کودکان تشکیل میدهند.
او با اشاره به شرایط دشواری که این پناهجویان تجربه میکنند، گفته است: «آنچه این افراد در طول مسیر مهاجرت و حتی پس از رسیدن به اروپا با آن روبهرو میشوند، واقعاً غیرقابل تصور است.» وی افزود که بسیاری از افغانها به دلیل وضعیت بحرانی انسانی در کشور خود مجبور به ترک خانههایشان میشوند، اما در مسیر مهاجرت اغلب قربانی خشونت، سوءاستفاده و قاچاق انسان قرار میگیرند.
در همین حال، لیزا اوون، رئیس کمیته بینالمللی نجات در افغانستان، هشدار داده است که بازگرداندن پناهجویان به کشوری که نیمی از جمعیت آن با گرسنگی مواجه است، نه یک سیاست مهاجرتی مسئولانه، بلکه تصمیمی خطرناک است که میتواند جان انسانها را به خطر بیندازد. او تاکید کرده که افزایش روند اخراج افغانها، بهویژه از کشورهای همسایه، فشارهای اقتصادی و اجتماعی موجود در افغانستان را بیش از پیش تشدید کرده است.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که بهتازگی برخی کشورهای اروپایی برای تسهیل روند بازگرداندن مهاجران افغان، وارد گفتوگوهایی با طالبان شدهاند. خبرگزاری فرانسه در تاریخ ۳۱ حمل به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش داده بود که اتحادیه اروپا احتمالاً از هیئتی از طالبان برای سفر به بروکسل دعوت خواهد کرد تا درباره بازگشت پناهجویان افغان مذاکره صورت گیرد.
با این حال، مارکس لامرت، سخنگوی کمیسیون اروپا، برگزاری چنین نشستی در بروکسل یا ارسال دعوتنامه رسمی به طالبان را تایید نکرده است. او توضیح داده که تماسها با مقامهای طالبان در سطح فنی ادامه دارد و هدف از این ارتباطات، بررسی راهکارهایی برای بازگرداندن برخی افراد به افغانستان است.
گزارش کمیته بینالمللی نجات بار دیگر توجه جامعه جهانی را به وضعیت شکننده پناهجویان افغان جلب کرده و از کشورها خواسته است تا در تصمیمگیریهای مهاجرتی، شرایط انسانی و امنیتی افغانستان را بهطور جدی مدنظر قرار دهند.
