وزیر داخله بریتانیا احتمال بازگرداندن پناهجویان افغان که درخواست پناهندگیشان رد شده است را به افغانستان تحت کنترول طالبان رد نکرد. شبانه محمود گفت که لندن این موضوع را بررسی و گفتوگوهای طالبان و اتحادیه اروپا در مورد بازگرداندن پناهجویان را دنبال میکند.
به گفته او، در داخل نهادهای دولتی بریتانیا نیز «گفتوگوهای بیشتری» درباره بازگرداندن افغانها جریان دارد. در صورت اجرای چنین برنامهای، این اقدام تغییر قابل توجهی در سیاست فعلی بریتانیا خواهد بود و میتواند با واکنش شدید نهادهای مدافع حقوق بشر مواجه شود.
بر اساس گزارشها، سازمان ملل متحد ماه گذشته افغانستان را «گورستان حقوق بشر» توصیف کرده و از «آپارتاید جنسیتی» در این کشور ابراز نگرانی کرده است. در حال حاضر، بریتانیا بهدلیل بهرسمیت نشناختن اداره طالبان، قادر به بازگرداندن پناهجویان ردشده به افغانستان نیست.
اظهارات وزیر داخله بریتانیا در حالی مطرح میشود که دولت سویدن تایید کرده است گفتوگوهایی میان کابل و بروکسل درباره توافق احتمالی بازگشت پناهجویان در جریان است. شبانه محمود در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره احتمال مذاکره مستقیم با طالبان گفت: «ما تحولات مربوط به سایر کشورها، از جمله شرکای اروپایی و گفتوگوهای آنها با افغانستان را به دقت دنبال میکنیم.»
او افزود: «نه این گزینه را تایید میکنم و نه رد. در مورد گفتوگوهای داخلی دولت نیز در حال حاضر جزئیات بیشتری ارائه نمیکنم.»
بر اساس آمارها، افغانها در سال منتهی به جون ۲۰۲۵، بزرگترین گروه از مهاجرانی بودند که از طریق قایقهای کوچک وارد بریتانیا شدند. در این مدت، حدود ۶۳۶۰ شهروند افغان وارد این کشور شدند که نسبت به سال قبل ۱۸ درصد افزایش را نشان میدهد. همچنین بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴، نزدیک به ۲۹۶۰۰ شهروند افغان در بریتانیا درخواست پناهندگی دادهاند.
نرخ پذیرش درخواستهای پناهندگی افغانها نیز بهطور چشمگیری کاهش یافته است؛ بهگونهای که این نرخ از ۹۹ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۳۸ درصد در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
در همین حال، برخی کشورهای اروپایی نیز بررسی بازگرداندن پناهجویان افغان را آغاز کردهاند. گفته میشود بیش از ۲۰ کشور اتحادیه اروپا به آغاز چنین روندی علاقهمند هستند و آلمان از سال ۲۰۲۴ تاکنون بیش از ۱۰۰ «مجرم افغان» را به کشورشان بازگردانده است.
گزارشهای اخیر نشان میدهد که وضعیت حقوق بشر در افغانستان، بهویژه برای زنان و دختران، بهطور قابل توجهی وخیمتر شده است. بازداشت، شکنجه و قتل خبرنگاران، اخراج زنان از ادارات دولتی و محدودیتهای گسترده اجتماعی از جمله مواردی است که در این گزارشها برجسته شده است. منتقدان هشدار میدهند که بازگرداندن پناهجویان به چنین شرایطی میتواند جان آنها را به خطر بیندازد.
