شماری از آموزگاران زن در ولایت جوزجان میگویند که طالبان کار زنان آموزگار را به حالت تعلیق درآورده و همزمان افراد نزدیک به این گروه را در بستهای تدریسی مقرر کردهاند. به گفته این آموزگاران، این روند نهتنها تبعیضآمیز است، بلکه باعث برکناریهای هدفمند، فشار اقتصادی و وادار کردن آموزگاران به استعفا شده است.
منابع از معلمان زن در ولایت جوزجان، بهویژه آموزگاران لیسه «گوهرشاد بیگم» شهر شبرغان، میگویند که در کنار تعلیق کار شماری از زنان معلم، افراد وابسته و نزدیک به طالبان بهجای آنان گماشته شدهاند. این منابع تأکید دارند که طالبان برای قرار دادن آموزگاران زن تحت فشار، آنان را به مکتبهای دوردست منتقل کردهاند تا مجبور به استعفا شوند. منابع میافزایند که علاوه بر این فشار، آموزگاران با برخوردهای تبعیضآمیز این گروه نیز مواجه هستند.
یک منبع از آموزگاران زن در لیسه «گوهرشاد بیگم» میگوید که طالبان در اقدام تازه، چند تن از آموزگاران این مکتب و دو سرمعلم را از کار برکنار کرده و بهجای آنان نزدیکان خود را گماشتهاند. به گفته این منابع، در یکی از نمونهها، بهجای یکی از آموزگاران زن، دختر یکی از مسوولان ریاست معارف طالبان در جوزجان تعیین شده است.
یکی از منابع میگوید: «بهجای یکی از معلمان، حمیده، دختر صالح محمد، آمر منابع بشری ریاست معارف آمده و تعیین شده است.»
همچنان، شماری از آموزگاران زن لیسه «گوهرشاد بیگم» جوزجان که سالها در این مکتب به تدریس مشغول بودند، به دلیل قومیتشان و اوزبیک بودن، از معلمی برکنار شده و بهجای آنان، زنان وابسته به طالبان گماشته شدهاند.
یکی از آموزگاران لیسه «گوهرشاد بیگم» که بهتازهگی از کار برکنار شده است، در این مورد میگوید: «از صنف اول تا صنف ششم دختران، دو سرمعلم اوزبیک از وظایفشان خلاص شده و در جای آنان دو معلم پشتون سرمعلم شدهاند. از جمله، ۳۲ معلم اضافه تدریس نیز تعیین شدهاند.»
معلمان همچنین میگویند که برای وادار کردنشان به ترک وظیفه، به مکاتب دوردست مانند مناطق کیکرتک، سالمزان، جقسای و دیگر مناطق فرستاده میشوند؛ مکاتبی که رفتوآمد به آنها پرهزینه و دشوار است. یکی از استادان که سال گذشته از سوی مدیریت به «اضافهتدریس» گماشته شده بود، میگوید: «با وجودی که وضعیت اقتصادیام خوب نبود، در یکی از دوردستترین مکاتب ماهانه ۲۰۰۰ افغانی کرایه تاکسی میدادم. بسیار به مشکل میرفتم و میآمدم، اما نمیخواستم وظیفهام را از دست بدهم.»
یکی دیگر از معلمان زن که سال گذشته از سوی طالبان به یکی از مناطق دوردست منتقل شده است، میگوید: «راه بسیار خراب بود. همیشه شوهرم را بهحیث محرم با خود میبردم. دو نفر با یک معاش کار میکردیم.» به گفته آموزگاران زن در جوزجان، طالبان آنان را به مناطق دوردست منتقل میکنند تا تحت فشار قرار گیرند و مجبور شوند از وظیفه استعفا دهند. این آموزگاران تأکید دارند که در صورت بیکار شدن، با مشکلات و فشارهای جدی اقتصادی روبهرو خواهند شد.
یکی از معلمان میافزاید: «برای اینکه کرایه تکسی کمتر شود، با موترهای غرفهای رفتوآمد میکنم. بسیار دردناک است که ما را اضافهتدریس کردند، در حالی که تایم ما ثابت بود، شاگردان ما برحال بودند و مضمون خود را تدریس میکردیم؛ اما با واسطه افراد دیگر را آوردند و مضمونهای ما را نوبتی به آنان دادند.»
معلمان جوزجان تأکید میکنند که ادامه این وضعیت، نظام آموزشی را با بحران جدی روبهرو کرده و تبعیض، فشار اقتصادی و بیثباتی شغلی، انگیزه کار را از آموزگاران گرفته است. آنان خواهان رسیدهگی فوری نهادهای مسوول و پایان دادن به مقرریهای سلیقهای، تبعیض قومی و فشارهای سازمانیافته بر معلمان زن هستند.
این در حالی است که طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان، زنان را از کار در بیشتر حوزهها محروم کردهاند و در بخشهایی استثنایی، مانند معارف و صحت، نیز آنان را با محدودیتها و فشارهای زیاد اجازه کار دادهاند.
