عبدالرحمن منیر، معاون مبارزه با مواد مخدر وزارت داخله طالبان، در کابل با پوليک اوک سیری، رئیس دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد، دیدار و درباره همکاریهای مشترک در زمینه مقابله با مواد مخدر گفتوگو کرد.
به نقل از خبرنامه وزارت کشور حکومت طالبان که امروز (چهارشنبه، ۶ حوت/اسفند) منتشر شد، اوک سیری در این دیدار با اشاره به اقدامات اخیر افغانستان در کاهش و مهار مواد مخدر، عملکرد این کشور را مثبت ارزیابی کرد و گفت سازمان ملل برای تأمین دستگاههای اسکن مورد نیاز در گذرگاههای مرزی همکاری خواهد کرد.
ارزیابی مثبت سازمان ملل از عملکرد افغانستان در کاهش مواد مخدر
او همچنین نتایج حضور هیأت طالبان در نشست «بررسی اجرای کنوانسیونها» را سازنده دانست و افزود تلاشها برای فراهم شدن جایگاه ناظر برای افغانستان در این نهاد ادامه دارد. منیر در این گفتوگو تأکید کرد جامعه جهانی باید دستاوردهای افغانستان در مبارزه با مواد مخدر را در نظر بگیرد و بر اساس آن سطح کمکها را افزایش دهد.
او خواستار تجهیز مرزها به دستگاههای اسکن پیشرفته شد و گفت همکاری نیروهای امنیتی و دفاعی در این حوزه به پیشرفتهای قابل توجهی منجر شده است. به گفته او، نیروهای مبارزه با مواد مخدر در ولایتها نیز در زمینه محو کشت، افزایش آگاهی عمومی و اجرای قانون، برنامههای عملی و مؤثری را دنبال میکنند.
تأکید بر ادامه همکاریهای مشترک
در پایان این دیدار، دو طرف بر ادامه همکاری و هماهنگیهای بیشتر در حوزه مبارزه با مواد مخدر تأکید کردند. این نشست در حالی برگزار میشود که افغانستان با چالشهای متعددی در زمینه تولید و قاچاق مواد مخدر مواجه است و جامعه بینالمللی خواستار اقدامات مؤثر برای مهار این پدیده شده است.
تغییر الگوی تولید و مصرف مواد مخدر در افغانستان
بر اساس گزارش تازه دفتر مواد مخدر و جرم سازمان ملل، پس از محدودیتهای اعمالشده بر کشت تریاک، تولید و مصرف مواد سنتی در افغانستان کاهش یافته اما در مقابل، مواد صنعتی و محرکها رو به افزایش است. این گزارش تأکید میکند که در کنار افت تولید تریاک، مصرف موادی مانند «شیشه» و «قرص کی» رشد قابل توجهی داشته و بازار مواد مخدر افغانستان بهتدریج به سمت مواد صنعتی در حال تغییر است.
سازمان ملل هشدار میدهد که این تغییر الگو، چالشهای تازهای برای کنترل قاچاق و درمان اعتیاد ایجاد کرده است. کاهش تولید تریاک اگرچه خبری مثبت به نظر میرسد، اما افزایش مصرف مواد صنعتی که معمولاً آثار مخربتری بر سلامت جسمی و روانی مصرفکنندگان دارند، نگرانیهای جدیدی را برای نهادهای بهداشتی و امنیتی به وجود آورده است.
چالشهای پیش روی مبارزه با مواد مخدر در افغانستان
افغانستان سالها به عنوان بزرگترین تولیدکننده مواد مخدر در جهان شناخته میشده و اقتصاد این کشور تا حد زیادی به تولید و قاچاق مواد مخدر وابسته بوده است. با روی کار آمدن دوباره طالبان، این گروه متعهد شده بود که تولید مواد مخدر را در افغانستان متوقف کند و اقداماتی نیز در این زمینه انجام داده است.
با این حال، کارشناسان معتقدند که توقف کامل تولید مواد مخدر در افغانستان نیازمند جایگزینی معیشت کشاورزان و ایجاد فرصتهای اقتصادی جایگزین است. بدون حمایت جامعه بینالمللی و ارائه برنامههای توسعه جایگزین، مبارزه با مواد مخدر در این کشور با دشواریهای زیادی مواجه خواهد بود.
نقش جامعه بینالمللی در حمایت از برنامههای مبارزه با مواد مخدر
جامعه بینالمللی بارها بر آمادگی خود برای همکاری با افغانستان در زمینه مبارزه با مواد مخدر تأکید کرده است. تأمین دستگاههای اسکن پیشرفته برای گذرگاههای مرزی، ارائه کمکهای فنی و مالی برای اجرای برنامههای جایگزین کشت، و حمایت از برنامههای درمان معتادان از جمله زمینههای همکاری احتمالی عنوان شده است.
با این حال، به رسمیتنشناختن حکومت طالبان توسط جامعه بینالمللی، چالشهایی را در مسیر همکاریهای گسترده ایجاد کرده است. نهادهای بینالمللی ترجیح میدهند که کمکهای خود را از طریق سازمانهای غیردولتی و نهادهای مستقل بینالمللی ارائه دهند تا مستقیماً با حکومت طالبان تعامل نداشته باشند.
آینده مبارزه با مواد مخدر در افغانستان
با توجه به تغییر الگوی تولید و مصرف مواد مخدر در افغانستان، استراتژیهای مبارزه با این پدیده نیز نیازمند بازنگری است. تمرکز صرف بر کاهش کشت تریاک بدون توجه به رشد تولید مواد صنعتی، نمیتواند نتیجه مطلوبی در پی داشته باشد.
کارشناسان معتقدند که مبارزه موفق با مواد مخدر در افغانستان نیازمند رویکردی جامع و چندبعدی است که شامل کنترل مرزها، جایگزینی معیشت کشاورزان، افزایش آگاهی عمومی، درمان معتادان و همکاری منطقهای و بینالمللی میشود. دیدار اخیر مقامهای طالبان با نماینده سازمان ملل میتواند گامی در جهت تحقق این رویکرد جامع باشد.
