سباستین گورکا، معاون دستیار رئیسجمهور آمریکا و از چهرههای کلیدی کاخ سفید، با انتشار پیامی تند در شبکه اجتماعی اکس به طالبان هشدار داد که آزادی گروگانهای آمریکایی را در اولویت فوری قرار دهند و در غیر این صورت با عواقب شدید و بیسابقهای مواجه خواهند شد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که مذاکرات محرمانه چندماهه میان واشنگتن و کابل برای آزادی زندانیان به بنبست کامل رسیده است.
سباستین گورکا روز جمعه ۲۴ دلو/بهمن ۱۴۰۴ با انتشار تصویری از شهروندان آمریکایی بازداشتشده در افغانستان در حساب کاربری خود در پلتفرم اکس، موضع قاطع دولت دونالد ترامپ را در قبال طالبان به نمایش گذاشت. او با لحنی غیرقابل مذاکره تأکید کرد: «تا زمانی که دنیس کویل و محمود حبیبی به خانه بازنگردند، آرام نخواهیم گرفت.» معاون دستیار رئیسجمهور آمریکا با اشاره به سیاست صریح ترامپ در برابر گروگانگیری، اظهار داشت که رئیسجمهور آمریکا به صراحت اعلام کرده طالبان باید فوراً گروگانگیری را متوقف کند و در غیر این صورت عواقب سنگینی در انتظار این گروه خواهد بود.
همزمان با این هشدار تند، تمی بروس، نماینده آمریکا در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد، جزئیات تکاندهندهای از پیشنهاد جنجالی طالبان برای تبادل زندانیان فاش کرد. خانم بروس با ابراز نگرانی عمیق از وضعیت گروگانهای آمریکایی گفت: «طالبان از بازداشتشدگان بهعنوان اهرم فشار سیاسی استفاده میکند و در ازای رهایی آمریکاییهایی که در حال حاضر در بازداشت هستند، بهطور آشکار خواستار آزادی یک عامل ارشد شبکه القاعده شده است که در زندان گوانتانامو نگهداری میشود.» نماینده آمریکا در سازمان ملل با قاطعیت تأکید کرد که طالبان باید تمامی اشکال گروگانگیری و بازداشت خودسرانه را متوقف کند و این رفتار را محکوم کرد.
بر اساس گزارش هایی که چند هفته پیش منتشر شد، مذاکرات محرمانه میان آمریکا و طالبان بر سر آزادی زندانیان آمریکایی به بنبست کامل رسیده است. این رسانه آمریکایی فاش ساخت که مقامهای ارشد آمریکایی و رهبران طالبان طی ماههای گذشته چندین دور گفتوگوی محرمانه درباره آزادی شهروندان آمریکایی در افغانستان برگزار کردهاند، اما این مذاکرات به دلیل پیشنهاد جنجالی طالبان برای آزادی یکی از خطرناکترین زندانیان القاعده در گوانتانامو متوقف شده است.
منابع آگاه تأیید کردهاند که طالبان بهطور رسمی خواستار آزادی فردی به نام محمد رحیم شده است؛ شهروند افغانستانی که از سال ۲۰۰۸ میلادی در زندان گوانتانامو نگهداری میشود. این فرد از سوی پنتاگون به همکاری نزدیک با اسامه بن لادن، رهبر فقید شبکه القاعده، متهم شده و مقامات آمریکایی او را یکی از عناصر کلیدی در عملیاتهای تروریستی علیه منافع آمریکا میدانند. درخواست طالبان برای آزادی این زندانی با واکنش منفی شدید واشنگتن مواجه شده و مذاکرات را به مرحله بنبست کشانده است.
یکی از پروندههای پیچیده در این میان، سرنوشت مبهم محمودشاه حبیبی، شهروند افغان-آمریکایی و رئیس پیشین اداره هوانوردی ملکی افغانستان است. دولت آمریکا بارها از طالبان خواسته که محل نگهداری و وضعیت حبیبی را مشخص کند، اما طالبان همچنان بازداشت وی را بهطور قاطعانه رد میکند. وزارت امور خارجه آمریکا برای دریافت اطلاعاتی که منجر به شناسایی محل نگهداری و بازگشت سالم محمود شاه حبیبی شود، جایزه نقدی تا سقف ۵ میلیون دالر تعیین کرده است.
اداره تحقیقات فدرال ایالات متحده (افبیآی) با انتشار بیانیهای اعلام کرده که حبیبی در سال ۲۰۲۲ میلادی و تنها چند روز پس از کشته شدن ایمنالظواهری، رهبر القاعده در حمله پهپاد آمریکایی در کابل، توسط طالبان بازداشت شده است. با این حال، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، بهشدت این ادعا را رد کرده و میگوید که در بازداشتگاههای این گروه تنها دو شهروند آمریکایی به نامهای دنیس والتر کویل و پالینسیس جکسون حضور دارند و طالبان هیچ اطلاعی از محمودشاه حبیبی ندارد.
گفتنی است که مقامات بلندپایه ایالات متحده آمریکا طی یک سال گذشته چندین بار برای پیگیری آزادی زندانیان آمریکایی به افغانستان سفر کرده و با رهبران طالبان دیدار و گفتوگو کردهاند، اما این دیدارها تاکنون هیچ نتیجه عملی در پی نداشته است. با تشدید فشارهای سیاسی و دیپلماتیک واشنگتن بر کابل، به نظر میرسد پرونده گروگانگیری شهروندان آمریکایی در افغانستان به یکی از چالشهای اصلی دولت ترامپ در عرصه سیاست خارجی تبدیل شده است.
