طبق گزارشهای منابع آگاه، سراجالحق، رهبر پیشین جماعت اسلامی پاکستان و از روحانیون حامی طالبان، در هفته جاری با وساطت سفارت طالبان در اسلامآباد وارد کابل شد تا به میانجیگری میان دولت طالبان و پاکستان بپردازد. هدف این سفر، کاهش تنشهای فزاینده بین دو طرف و یافتن کانالهای ارتباطی غیررسمی عنوان شده است.
سراجالحق روز سهشنبه وارد کابل شد و در جریان اقامت خود، دیداری غیرعلنی با امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، انجام داد. با این حال، برنامه او برای سفر به قندهار و دیدار با والی این ولایت که از چهرههای نزدیک به حلقه رهبری طالبان محسوب میشود، با امتناع مقامات طالبان روبرو شد. این روحانی پرنفوذ پاکستانی نهایتاً روز پنجشنبه بدون دستاوردی مشخص و بدون انجام سفر به قندهار، به کشورش بازگشت.
این سفر در شرایطی صورت گرفت که روابط کابل و اسلامآباد به پایینترین سطح خود رسیده است. رهبری طالبان در قندهار در سالهای اخیر رویکردی سختگیرانهتر نسبت به پاکستان در پیش گرفته که محورهای اصلی آن شامل نارضایتی از اتهامات پاکستان درباره پناه دادن به تحریک طالبان پاکستان (TTP)، مخالفت با سیاستهای مرزی اسلامآباد به ویژه درباره خط دیورند، و تأکید بر استقلال سیاسی طالبان میشود.
تحلیلگران بر این باورند که این سفر در زمانی نامناسب انجام شده، چرا که تنشها پس از حملات مرگبار اخیر در ایالت بلوچستان پاکستان و اظهارات مقامات پاکستانی در شورای امنیت سازمان ملل علیه طالبان، به اوج خود رسیده است. این شرایط، فضای لازم برای هرگونه میانجیگری مؤثر را از بین برده است.
پیشینه روابط سراجالحق و جماعت اسلامی پاکستان با جریانهای جهادی افغانستان به دههها قبل بازمیگردد. با این حال، به نظر میرسد نفوذ سنتی اسلامآباد و متحدانش مانند سراجالحق بر طالبان، پس از تحولات سال ۲۰۲۱ به شدت کاهش یافته است. این سفر ناموفق، در ادامه تلاشهای مشابه ناکام دیگر روحانیون پرنفوذ پاکستانی از جمله مولانا فضلالرحمان برای میانجیگری بین دو طرف قرار میگیرد و نشاندهنده عمق شکاف کنونی بین کابل و اسلامآباد است.
