طالبان بارها تاکید کردهاند که هیچ کشوری از قلمرو افغانستان مورد حمله قرار نخواهد گرفت و خط مشی خود را بر عدم مداخله در امور همسایگان استوار دانستهاند. با این حال، شمار قابل توجهی از ناظران و تحلیلگران مسائل امنیتی منطقه با تردید به این ادعاها مینگرند. آنها بر این باورند که طالبان از حضور و تحرک گروههای شبهنظامی فعال در مناطق مرزی افغانستان، به عنوان یک ابزار فشار و اهرم برای تأثیرگذاری بر روابط با کشورهای همسایه، به ویژه در آسیای میانه، استفاده میکند. این نگرانیها به طور خاص حول محور تهدیدات امنیتی علیه تاجیکستان متمرکز است.
تاجیکستان در یک سال گذشته تلاشهای دیپلماتیک قابل توجهی را برای تنشزدایی و بازتعریف رابطه با حکومت طالبان در کابل آغاز کرده است. این کشور هیئتهای متعددی را به مقاصد مختلفی از جمله کابل و مزارشریف اعزام کرده تا با مقامات ارشد طالبان در مورد گسترش روابط دوجانبه، مسائل تجاری و به ویژه همکاریهای امنیتی مرزی گفتوگو کند. با این وجود، به اعتقاد بسیاری از ناظران، این تلاشهای دیپلماتیک تاکنون نتوانسته است مانع از تداوم حملات مرزی از سوی شبهنظامیان مستقر در افغانستان به داخل خاک تاجیکستان شود. این حملات که اغلب به گروههایی با گرایشهای تکفیری نسبت داده میشوند، تنشهای امنیتی مداومی را در مرزهای تاجیکستان ایجاد کرده است. در همین حال، تاجیکستان در طول چهار سال گذشته میزبان برخی از گروههای سیاسی و نظامی مخالف طالبان، از جمله شخصیتهای شاخص جبهه مقاومت ملی افغانستان بوده است، موضوعی که خود به عنوان یکی از عوامل احتمالی افزایش حساسیت و تنش بین دو طرف ذکر میشود. این وضعیت، فضایی پیچیده از روابط را رقم زده که در آن دیپلماسی و تهدید امنیتی در حال رقابت هستند.
