رهبران مدنی، فعالان حقوق بشر و سازمانهای حقوقی در شهر سندیگو ایالت کالیفرنیا نسبت به افزایش نظارتهای امنیتی و پیامدهای محدودیتهای مهاجرتی اخیر دولت آمریکا بر جامعه افغانتبار هشدار دادهاند. این نگرانیها پس از تیراندازی ماه نوامبر در واشنگتن دیسی شدت گرفته و به گفته فعالان، موج تازهای از ترس، ناامنی روانی و نفرتپراکنی علیه پناهجویان افغان را در پی داشته است. بسیاری از خانوادههای مهاجر افغان اکنون نگران بازداشت، تغییر ناگهانی وضعیت مهاجرتی و حتی اخراج از آمریکا هستند.
پس از تیراندازی ماه نوامبر در واشنگتن دیسی که منجر به کشته شدن یکی از اعضای گارد ملی آمریکا شد، دولت دونالد ترامپ مجموعهای از محدودیتهای جدید مهاجرتی را اعمال کرده است. عامل این رویداد، رحمانالله لکنوال، یک پناهجوی افغان معرفی شد که بر اساس گزارشها سابقه همکاری با نیروهای مورد حمایت سازمان سیا در افغانستان را داشته و پیش از حادثه از مشکلات جدی روانی رنج میبرده است. با این حال، این حادثه باعث شد تا کل جامعه افغانتبار آمریکا در معرض فشارهای سیاسی و امنیتی تازه قرار گیرد.
در پی این رویداد، دولت آمریکا دستور تعلیق بررسی پروندههای مهاجرتی اتباع ۱۹ کشور، از جمله افغانستان، را صادر کرد. این تصمیم در ادامه تعطیلی دفتر هماهنگکننده تلاشهای جابهجایی افغانها (CARE) در ماه ژوئیه اتخاذ شده و هزاران پرونده مهاجرتی را در حالت بلاتکلیفی قرار داده است. فعالان حقوق مهاجران میگویند این سیاستها زندگی هزاران پناهجوی افغان را که پس از سقوط افغانستان به دست طالبان به آمریکا پناه آوردهاند، به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
رهبران جامعه مدنی در سندیگو، که یکی از بزرگترین جوامع افغانتبار در آمریکا را در خود جای داده است، نسبت به پیامدهای این سیاستها هشدار دادهاند. این جامعه شامل پناهجویان، دارندگان ویزای ویژه مهاجرتی (SIV)، دارندگان گرینکارت و خانوادههایی است که طی دو دهه جنگ افغانستان با نیروهای آمریکایی همکاری کردهاند. بسیاری از این افراد در صورت بازگردانده شدن به افغانستان، با خطر جدی انتقامجویی طالبان، نقض حقوق بشر و تهدیدهای امنیتی روبهرو هستند.
شان وندایور، رییس سازمان حامی پناهجویان افغان «افغان ایوک» و کهنهسرباز نیروی دریایی آمریکا، با صدور بیانیهای ضمن محکوم کردن هرگونه خشونت، تأکید کرد که نباید یک جامعه کامل به دلیل اقدام یک فرد که دچار مشکلات روانی بوده، مورد قضاوت قرار گیرد. او گفت که پناهجویان افغان پیش از ورود به آمریکا، سختگیرانهترین روندهای بررسی امنیتی را طی میکنند و بسیاری از آنان سالها در کنار نیروهای آمریکایی خدمت کردهاند. وندایور از شهروندان آمریکا خواست در برابر گسترش ادبیات نفرت و ترسپراکنی ایستادگی کنند و از متحدان افغان حمایت نمایند.
در همین حال، تظهیم نظام، مدیر اجرایی شاخه سندیگو شورای روابط آمریکایی-اسلامی (CAIR)، اعلام کرد که در روزهای اخیر تماسهای متعددی از سوی خانوادههای افغان دریافت کردهاند که از بازدیدهای ناگهانی مأموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE)، بازداشتهای غیرمنتظره و تهدید به تغییر وضعیت مهاجرتی خبر دادهاند. به گفته او، این اقدامات نگرانیهای جدی درباره رعایت دادرسی عادلانه و برخوردهای مبتنی بر ملیت ایجاد کرده است.
نظام هشدار داد که واکنشهای گسترده و جمعی علیه اتباع یک کشور، بر اساس اقدام ادعایی یک فرد، اصول عدالت و حقوق بشر را زیر سؤال میبرد. او افزود که شورای روابط آمریکایی-اسلامی آماده است هرگونه اجرای تبعیضآمیز قوانین مهاجرتی علیه افغانها یا سایر جوامع رنگینپوست را از مسیرهای حقوقی به چالش بکشد.
به گفته این مقام حقوق بشری، سیاستهای جدید مهاجرتی دولت آمریکا، از جمله توقف صدور و پردازش ویزا و تشدید اجرای قوانین توسط ICE، موجب بلاتکلیفی هزاران خانواده شده است. دارندگان گرینکارت که سالها به طور قانونی در آمریکا زندگی کردهاند، اکنون از اختلال ناگهانی در وضعیت اقامتی خود، سختگیری در سفرهای خارجی و حتی بازداشت در ورودیهای مرزی بیم دارند. این شرایط، احساس امنیت روانی و ثبات زندگی بسیاری از مهاجران را از بین برده است.
پناهجویان افغان از جمله گروههایی هستند که بیشترین آسیب را از این سیاستها دیدهاند. بسیاری از آنان که برای فرار از تهدید طالبان به آمریکا پناه آوردهاند، اکنون بدون مسیر مشخص و جدول زمانی روشن در انتظار بررسی پروندههای خود ماندهاند. همچنین افغانهایی که جان خود را برای حمایت از مأموریتهای آمریکا در افغانستان به خطر انداختهاند، با وجود وعدههای رسمی برای اسکان و حفاظت، خود را در وضعیت نامعلوم و نگرانکننده میبینند.
در واکنش به این وضعیت، شورای روابط آمریکایی-اسلامی در سندیگو اعلام کرده است که دامنه فعالیتهای حمایتی خود را گسترش داده و خدماتی چون آموزش «حقوق خود را بشناسید»، مشاوره حقوقی و حمایت از افراد بازداشتشده یا متأثر از سیاستهای جدید را ارائه میدهد. این منابع به زبانهای پشتو و دری نیز در دسترس جامعه افغان قرار گرفته است.
رهبران محلی و فعالان مدنی تأکید دارند که در کنار پیگیری عدالت برای قربانیان خشونت، نباید تعهدات اخلاقی و انسانی آمریکا در قبال متحدان افغان نادیده گرفته شود. آنان هشدار میدهند که تداوم این سیاستها، علاوه بر آسیبهای انسانی، میتواند به گسترش بیاعتمادی، ترس و نفرت در جامعه آمریکا دامن بزند؛ وضعیتی که پیامدهای آن فراتر از جامعه مهاجران خواهد بود.
