محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در مراسم رونمایی از کتاب خاطراتش با عنوان «سرنوشت من» تأکید کرد که جامعه جهانی با صدایی واحد از طالبان میخواهد جنگ و سرسختی را کنار بگذارند و به مسیر گفتوگوی سیاسی روی آورند. او گفت که از شرق تا غرب جهان، قدرتهای بزرگ، کشورهای منطقه و همسایگان افغانستان همگی بر یک خواست مشترک تأکید دارند و آن پایان دادن به جنگ و حرکت به سوی ثبات و آرامش است.
این مراسم روز ۲۷ قوس/آذر ۱۴۰۴ برگزار شد و محمد محقق در سخنان خود با اشاره به وضعیت بحرانی و طولانیمدت افغانستان گفت که ادامه بنبست سیاسی و امنیتی، بیش از همه به زیان مردم این کشور است. او افزود که افغانستان دههها هزینه جنگ را پرداخته و اکنون بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک راهحل سیاسی و عقلانی است.
محقق خطاب به طالبان اظهار داشت که این گروه باید از مواضع سختگیرانه، انحصارطلبانه و یکجانبه فاصله بگیرد و به خواست مردم افغانستان و فشارهای فزاینده بینالمللی توجه کند. به گفته او، اداره کشور با تکیه بر زور، حذف دیگران و نادیده گرفتن واقعیتهای اجتماعی و سیاسی، نه مشروعیت میآورد و نه آیندهای پایدار برای افغانستان رقم خواهد زد.
رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان تأکید کرد که راهحل واقعی بحران افغانستان تنها از مسیر گفتوگو میان طالبان و جریانهای اصلی، تأثیرگذار و متنوع سیاسی کشور میگذرد. او گفت هیچ توافقی بدون مشارکت نیروهای سیاسی، اجتماعی و قومی نمیتواند پایدار باشد و افغانستان برای رسیدن به ثبات نیازمند یک تفاهم ملی فراگیر است که همه طرفها در آن سهم داشته باشند.
محمد محقق همچنین هشدار داد که نادیده گرفتن ضرورت گفتوگو و ادامه وضعیت فعلی، تنها باعث تعمیق بحران، افزایش فشارهای خارجی و انزوای بیشتر افغانستان در سطح بینالمللی خواهد شد. او از طالبان خواست با رویکردی واقعبینانهتر و مسئولانهتر وارد روند سیاسی شوند تا زمینه برای شکلگیری آیندهای مشترک و قابل قبول برای همه شهروندان افغانستان فراهم شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که سه جریان عمده سیاسی مخالف طالبان، شامل شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان، مجمع ملی برای نجات افغانستان و حرکت ملی برای صلح و عدالت، روز سهشنبه ۱۸ آذر در نشستی مشترک با عنوان «اعلام همصدایی جریانهای همسو» گردهم آمدند. این نشست بهصورت مجازی برگزار شد و شماری از چهرههای برجسته سیاسی افغانستان در آن حضور داشتند.
در این نشست، افرادی چون احمد مسعود رهبر جبهه مقاومت ملی، عطامحمد نور والی پیشین بلخ، یونس قانونی رئیس پیشین پارلمان، حنیف اتمر وزیر خارجه پیشین، محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و عبدالرشید دوستم رهبر جنبش ملی اسلامی افغانستان شرکت کردند و از همگرایی سیاسی تازه میان جریانهای مخالف طالبان حمایت کردند.
رهبران این جریانها در بیانیه مشترک خود بر ضرورت آغاز فوری گفتوگوهای بینالافغانی با طالبان، با حمایت سازمان ملل متحد و کشورهای منطقه تأکید کردند. آنان از طالبان خواستند برای حل بحران سیاسی، وارد مذاکرات جدی شوند و زمینه تشکیل حکومتی همهشمول، تضمین حقوق زنان و جوانان و تدوین قانون اساسی جدید را فراهم کنند.
به باور برخی ناظران سیاسی، این همگرایی تازه میان مخالفان طالبان، نخستین اقدام مشترک و هماهنگ آنان پس از بازگشت طالبان به قدرت بهشمار میرود و میتواند زمینهساز فشارهای تازه داخلی و بینالمللی برای آغاز روند گفتوگوهای ملی و دستیابی به یک راهحل سیاسی پایدار در افغانستان باشد.
