اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در یک نشست خبری که امروز یکشنبه ۲۳ قوس/ آذر ۱۴۰۴ برگزار شد، درباره عدم حضور نمایندهای از طالبان در نشست منطقهای تهران درباره افغانستان، اظهار داشت که این نشست با حضور نمایندگان ویژه کشورهای روسیه، چین، تاجیکستان، پاکستان، ازبکستان و ترکمنستان و با هدف یافتن یک راه حل منطقهای برای مسائل افغانستان تشکیل شده است. وی تاکید کرد که ایران به تصمیم طالبان برای عدم حضور در این نشست احترام میگذارد.
بقایی در ادامه با ارائه توضیحاتی درباره این نشست گفت: «این نشست محصول رایزنیها بین ایران و کشورهای همسایه افغانستان و همچنین صحبتها با مقامات افغانستان و پاکستان است.» وی افزود: «حدود دو سال است که این نشست در سطح وزرای خارجه برگزار نشده و این نخستین نشست در نوع خود با حضور نمایندگان ویژه امور افغانستان از کشورهای همسایه به علاوه روسیه است.»
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران درباره سطح نمایندگان حاضر نیز توضیح داد: «حضور روسیه و ازبکستان در این نشست در سطح نمایندگان ویژه رئیسجمهور است و از پاکستان نیز نمایندهای از سوی نخستوزیر شرکت کرده است.»
بقایی هدف اصلی این نشست را گفتوگو و تبادل نظر درباره تحولات افغانستان عنوان کرد و گفت: «قاعدتاً همه اتفاقات و تحولاتی که به نوعی به افغانستان مرتبط میشود در این نشست بررسی خواهد شد.» وی با اشاره به اهمیت محیط همسایگی برای ایران اظهار داشت: «برای ما محیط همسایگی مهم است. مجموعاً دو هزار کیلومتر مرز مشترک با افغانستان و پاکستان داریم.
از همه کشورها برای مشارکت دعوت کردیم و از افغانستان هم دعوت شد. دوست داشتیم افغانستان شرکت میکرد و معتقدیم مشارکت افغانستان در چنین روندهایی به تقویت تفاهم و رفع مشکلات بین افغانستان و کشورهای همسایه کمک میکند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در بخش دیگری از سخنانش تصریح کرد: «این تصمیم طالبان بود برای عدم شرکت و ما به این تصمیم احترام میگذاریم. هدف جمهوری اسلامی ایران این است که از طریق این نشست و گفتگوها بتوانیم به اجماع منطقهای و یافتن راهحلها کمک کنیم.»
بقایی همچنین درباره رویکرد ایران به حل بحران افغانستان توضیح داد: «باور اصولی جمهوری اسلامی ایران این است که مسائل افغانستان از طریق گفتگوی سازنده تمام طرفهای دخیل و جریانهای سیاسی این کشور قابل حلوفصل است و در همین راستا، نشست تهران تلاش میکند تا به این مهم بپردازد و زمینه تعامل و گفتگو برای یافتن یک راه حل صلحآمیز و سیاسی برای تأمین ثبات در افغانستان را فراهم سازد.»
گفتنی است که هفته گذشته نیز روند همصدایی جریانهای سیاسی افغانستان با صدور یک اعلامیه مشترک، برای نخستین بار بر محور یک اجماع بیسابقه، خواستار گفتگو با طالبان برای حل بحران افغانستان، تأمین صلح پایدار و تشکیل یک نظام سیاسی مشروع و منتخب شد.
این نشست که طی ۵ دهه گذشته بیسابقه بود، برای نخستین بار اجماع جریانهایی را به نمایش گذاشت که پیش از این مواضع متفاوتی در قبال بحران افغانستان داشتند. به همین دلیل، برگزاری آن بازتاب وسیعی در فضای سیاسی افغانستان، منطقه و جهان داشت و امیدهای تازهای را برای دستیابی به راه حلی مبتنی بر گفتگو، پرهیز از جنگ داخلی و مهمتر از همه، شکلگیری یک اجماع فراگیر ملی بدون دخالت خارجی ایجاد کرد.
