شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، در دومین روز از همایش دوحه که امروز یکشنبه، ۱۶ قوس/آذر، در پایتخت این کشور برگزار شد، اعلام کرد که دولت قطر در پایان بخشیدن به بیست سال درگیری و جنگ در افغانستان، نقشی اساسی و محوری ایفا کرده است. وی با اشاره به تجربه موفقیتآمیز میانجیگری کشورش تأکید کرد که قطر بستر و فضای لازم برای گفتوگوهای مستقیم میان طالبان، ایالات متحده آمریکا و حکومت پیشین افغانستان را فراهم نمود.
وزیر خارجه قطر در ادامه سخنان خود خاطرنشان کرد که رویکرد قطر مبتنی بر این اصل است که گفتوگو با تمامی طرفهای درگیر، پیششرط ضروری برای هرگونه پیشرفت در فرآیندهای صلح به شمار میرود. به گفته وی، این رویکرد به طور مشخص در پرونده افغانستان دنبال شد و به نتایج موفقیتآمیزی انجامید. قطر پیش از این میزبان مذاکرات صلح بین آمریکا و طالبان بود که در نهایت به امضای توافقنامه دوحه در فوریه سال ۲۰۲۰ میلادی انجامید. هرچند بسیاری از مقامات دولت پیشین افغانستان و منتقدان، این توافق را عاملی برای تضعیف حکومت وقت و هموار شدن راه برای بازگشت سریع طالبان به قدرت میدانند.
شیخ محمد بن عبدالرحمن در بخش دیگری از سخنانش، سیاست خارجی قطر را بر پایه دیپلماسی فعال و تعامل با همه جناحها دانست و افزود که این کشور از همین مسیر برای کمک به حل و فصل دیگر بحرانهای منطقهای و بینالمللی بهره میگیرد. وی تصریح کرد: «اختلافات در منطقه اغلب میان کشورها و گروههای مختلف به وجود میآید و به همین دلیل قطر خطوط ارتباطی خود را با همه طرفها حفظ کرده و فعال نگه میدارد تا بتواند راهحلهای قابل قبولی برای همه بیابد.»
نخستوزیر قطر در عین حال توضیح داد که هر درگیری و بحران، پویایی و ویژگیهای منحصر به فرد خود را دارد و نمیتوان الگوهای میانجیگری را به صورت یکسان در همه موارد به کار برد. وی با اشاره به تفاوتهای میان پرونده افغانستان و بحران غزه گفت: «میانجیگری بین ایالات متحده و افغانستان را نمیتوان با میانجیگری بین اسرائیل و حماس برابر دانست.» او چالش اصلی در بحران اخیر را اینگونه برشمرد که ایالات متحده به عنوان یکی از اصلیترین بازیگران میانجی در ابتدا تنها با طرف اسرائیلی در تعامل بود و زمانی که واشنگتن شروع به صحبت مستقیم با هر دو طرف کرد، این تغییر موضع، منجر به پیشرفت معناداری در مسیر دستیابی به یک آتشبس در غزه شد.
همایش دوحه که به عنوان یکی از رویدادهای سالانه و مهم دیپلماتیک قطر شناخته میشود، با حضور گسترده مقامات دولتی، پژوهشگران، دیپلماتها و نمایندگان نهادهای بینالمللی از سراسر جهان برگزار میشود. سخنان وزیر خارجه قطر در این همایش، بار دیگر بر نقش فعال و اثرگذار این کشور کوچک اما تأثیرگذار خلیج فارس در مدیریت بحرانهای پیچیده بینالمللی تأکید کرد.
