در دیدار روز شنبه شوکت میرضیایف، رئیسجمهور ازبکستان، با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در تاشکند، دو طرف بر تقویت همکاریهای مشترک در زمینههای اجتماعی، اقتصادی و امنیتی افغانستان تأکید کردند. این دیدار در حاشیه نشست عادی گفتوگوی راهبردی بین رؤسای نهادهای امور خارجه دو کشور برگزار شد و افغانستان محور اصلی گفتوگوها بود.
در این نشست، طرفین بر ضرورت هماهنگی نزدیک برای حمایت از ثبات و توسعه افغانستان و اجرای پروژههای عملی مشترک، از جمله کاهش فقر، توسعه گردشگری و تقویت مشارکتهای دانشگاهی، تأکید کردند. همچنین بر ادامه گفتوگوی سیاسی و تبادل نظر درباره مسائل منطقهای و بینالمللی توافق شد.
خبرنامه دفتر ریاست جمهوری ازبکستان خاطرنشان کرد که روابط دوجانبه به سطح بیسابقهای رسیده است؛ حجم مبادلات تجاری سال گذشته به ۱۴ میلیارد دلار رسید، حدود ۵ هزار شرکت مشترک فعال هستند و سرمایهگذاریهای چینی از ابتدای سال جاری نزدیک به ۱۵ میلیارد دلار بوده است. پرتفوی پروژههای فناورانه نیز به حدود ۹۰ میلیارد دلار نزدیک شده است.
در بخش فناوریهای پیشرفته، انرژی سبز و هستهای، هوش مصنوعی، حملونقل، زیرساختها، کشاورزی، زمینشناسی و شیمی پیشرفتهای قابل توجهی حاصل شده است. اهمیت پروژه راهآهن ازبکستان–قرقیزستان–چین و اتصال آن به دیگر مسیرهای حملونقل منطقهای نیز مورد تأکید قرار گرفت.
دفتر ریاست جمهوری ازبکستان اعلام کرد که ارتباطات میان دو کشور در همه سطوح تشدید شده و تبادلات آموزشی، فرهنگی و انساندوستانه ادامه دارد. رئیسجمهور ازبکستان بر آمادهسازی کامل برای رویدادهای سطح بالا و ارتقای محتوای عملی همکاریها تأکید کرد و ابراز اطمینان شد که «روزهای فرهنگ چین در ازبکستان» در پایان نوامبر با موفقیت برگزار خواهد شد.
چین و ازبکستان پیش از این نیز نقش فعال در حمایت از افغانستان داشتهاند. چین، با مرز ۹۲ کیلومتری با افغانستان، دههها درگیر مسائل امنیتی و اقتصادی این کشور بوده و در سالهای اخیر بر سرمایهگذاری در پروژههای زیربنایی و معدنی و مقابله با فعالیت گروههای افراطی متمرکز شده است. ازبکستان نیز بهعنوان همسایه شمالی، با ابتکارهای منطقهای، تلاش کرده ثبات و توسعه افغانستان را حمایت کند و میزبان نشستهای بینالمللی درباره این کشور بوده است.
اگرچه هر دو کشور حکومت طالبان را به رسمیت نمیشناسند، اما روابط سیاسی و اقتصادی گستردهای با این گروه دارند و افغانستان را بهعنوان حلقه اتصال مهم در پروژههای حملونقل و انرژی منطقهای مد نظر قرار دادهاند. همکاریهای مشترک شامل طرحهای حملونقل، برنامههای آموزشی، پروژههای کاهش فقر و کمکهای بشردوستانه است که همسو با راهبرد چین برای امنیت پیرامونی و نفوذ اقتصادی و سیاست ازبکستان برای ایفای نقش فعال در امنیت منطقهای است.
